Art. 605.

Co stanowi przepis

Art. 605 KPK określa zasady stosowania tymczasowego aresztowania wobec osoby, której wydania (ekstradycji) żąda państwo obce. Zgodnie z § 1, jeżeli wniosek o wydanie dotyczy przestępstwa, którego sprawca podlega wydaniu, sąd okręgowy może orzec tymczasowe aresztowanie osoby ściganej z urzędu albo na wniosek prokuratora, przy odpowiednim stosowaniu art. 263 KPK dotyczącego terminów tego środka. Paragraf 2 dopuszcza aresztowanie jeszcze przed złożeniem formalnego wniosku o wydanie, na czas nie dłuższy niż 40 dni, o ile organ państwa obcego o to występuje i zapewnia, że wobec danej osoby zapadł tam prawomocny wyrok skazujący albo wydano decyzję o tymczasowym aresztowaniu. Na postanowienie sądu w przedmiocie tymczasowego aresztowania przysługuje zażalenie (§ 3), a o dniu aresztowania niezwłocznie zawiadamia się Ministra Sprawiedliwości oraz przedstawicielstwo dyplomatyczne, urząd konsularny lub organ ścigający państwa obcego (§ 4). Paragrafy 5 i 6 wskazują sytuacje, w których areszt musi zostać uchylony albo zarządza się zwolnienie osoby aresztowanej.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się wyłącznie w postępowaniu ekstradycyjnym prowadzonym na terytorium Polski, gdy państwo obce zwraca się o wydanie osoby przebywającej w kraju. Warunkiem zastosowania § 1 jest to, by wniosek dotyczył przestępstwa, w związku z którym sprawca w ogóle podlega wydaniu. Tryb z § 2 dotyczy etapu poprzedzającego złożenie właściwego wniosku i wymaga zapewnienia ze strony organu obcego co do istnienia prawomocnego wyroku skazującego lub decyzji o areszcie. Zgodnie z § 5, jeżeli dane we wniosku są niewystarczające, sąd lub prokurator żąda ich uzupełnienia, a brak nadesłania dokumentów w terminie miesiąca od doręczenia żądania powoduje uchylenie aresztu. Z kolei § 6 nakazuje zwolnienie osoby tymczasowo aresztowanej w razie odmowy wydania, cofnięcia wniosku przez państwo obce albo nieprzejęcia tej osoby w terminie 7 dni od ustalonego dnia wydania, chyba że jest ona pozbawiona wolności w innej sprawie.

Przykład

Policja zatrzymuje w Polsce obywatela państwa trzeciego, wobec którego tamtejszy organ ścigania zwraca się o areszt, zapewniając, że zapadła decyzja o tymczasowym aresztowaniu. Sąd okręgowy, działając na podstawie art. 605 § 2 KPK, orzeka areszt na okres nieprzekraczający 40 dni i zawiadamia o dniu aresztowania Ministra Sprawiedliwości oraz placówkę dyplomatyczną tego państwa. Obrońca składa zażalenie na postanowienie, korzystając z § 3. Jeżeli państwo obce nie uzupełni w terminie miesiąca żądanych dokumentów, sąd uchyla areszt zgodnie z § 5.

Częste nieporozumienia

Błędem jest przyjmowanie, że tymczasowe aresztowanie ekstradycyjne oznacza już rozstrzygnięcie o wydaniu - to wyłącznie środek zabezpieczający tok postępowania. Nie jest też prawdą, że areszt trwa bezterminowo: art. 605 KPK przewiduje odpowiednie stosowanie art. 263 KPK, limit 40 dni w trybie § 2 oraz obowiązkowe uchylenie lub zwolnienie w sytuacjach z § 5 i § 6. Mylące bywa również założenie, że zwolnienie następuje automatycznie zawsze - nie dotyczy ono osoby pozbawionej wolności w innej sprawie. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena przesłanek aresztu i terminów wymaga analizy akt.