Co stanowi przepis
Art. 589zs. KPK reguluje sytuację, w której osoba pozbawiona wolności, czasowo wydana w związku z europejskim nakazem dochodzeniowym (END), ma być przewieziona przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z § 1 zezwolenia na taki przewóz udziela Minister Sprawiedliwości, i to wyłącznie na wniosek innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Paragraf 2 wskazuje obowiązkowe elementy wniosku: oznaczenie organu wnioskującego, datę i miejsce wydania END, dane pozwalające ustalić tożsamość oraz obywatelstwo przewożonej osoby, a także wskazanie czynności dochodzeniowej, na potrzeby której osoba jest czasowo wydawana. Paragraf 3 przewiduje uproszczenie dla transportu lotniczego: jeżeli przelot nad terytorium Polski odbywa się bez planowanego lądowania, wystarczy samo powiadomienie Ministra Sprawiedliwości, a pełne dane z § 2 należy przekazać niezwłocznie dopiero wtedy, gdy dojdzie do nieprzewidzianego lądowania. Paragraf 4 nakazuje odpowiednie stosowanie art. 589zf KPK, jeżeli uzasadnia to długość pobytu przewożonej osoby na terytorium Polski.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis dotyczy wyłącznie współpracy wewnątrz Unii Europejskiej opartej na europejskim nakazie dochodzeniowym, a nie każdego transportu osadzonych. Chodzi o osobę już pozbawioną wolności w jednym państwie członkowskim, która została czasowo wydana innemu państwu w celu przeprowadzenia określonej czynności dochodzeniowej, na przykład przesłuchania, okazania czy udziału w konfrontacji. Polska występuje tu w roli państwa tranzytowego - osoba ta nie jest przekazywana polskim organom, lecz jedynie przewożona przez polskie terytorium lub nad nim. Zezwolenie ma charakter decyzji organu centralnego, którym jest Minister Sprawiedliwości, i poprzedza je formalny wniosek państwa zainteresowanego. Dopiero gdy pobyt na terytorium Polski jest dłuższy, wchodzi w grę odpowiednie stosowanie art. 589zf KPK.
Przykład
Sąd w innym państwie członkowskim wydał END i uzyskał czasowe wydanie osoby odbywającej karę pozbawienia wolności w kolejnym państwie UE, aby przeprowadzić z jej udziałem okazanie. Trasa konwoju drogowego prowadzi przez terytorium Polski, więc państwo wnioskujące kieruje do Ministra Sprawiedliwości wniosek zawierający oznaczenie organu, datę i miejsce wydania END, dane osobowe i obywatelstwo osoby oraz opis czynności dochodzeniowej. Gdyby jednak przewóz odbywał się samolotem bez planowanego lądowania w Polsce, wystarczyłoby powiadomienie Ministra Sprawiedliwości. Gdyby maszyna musiała awaryjnie wylądować w Polsce, państwo wnioskujące powinno niezwłocznie przekazać komplet danych wskazanych w § 2.
Częste nieporozumienia
Pierwszym błędem jest utożsamianie zezwolenia na przewóz z ekstradycją lub przekazaniem na podstawie ENA - art. 589zs. KPK dotyczy jedynie tranzytu osoby czasowo wydanej. Drugim jest przekonanie, że przy każdym przelocie potrzebne jest zezwolenie; przy przelocie bez planowanego lądowania wystarcza powiadomienie. Trzecim nieporozumieniem bywa pomijanie któregoś z elementów wniosku wskazanych w § 2, co utrudnia rozpoznanie sprawy. Wreszcie odesłanie z § 4 do art. 589zf KPK bywa odczytywane jako automatyczne, choć zależy ono od długości pobytu osoby na terytorium Polski. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena zależy od okoliczności konkretnego postępowania.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.