Art. 589p.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 589p KPK reguluje obowiązek informacyjny polskiego organu, który rozpoznał wniosek innego państwa członkowskiego o wykonanie orzeczenia o zatrzymaniu dowodów lub orzeczenia mającego na celu zabezpieczenie mienia. Zgodnie z § 1 o treści wydanego w tym przedmiocie postanowienia powiadamia się niezwłocznie właściwy organ sądowy państwa, które orzeczenie wydało, przy czym ustawodawca wskazuje, że w miarę możliwości powinno to nastąpić w ciągu 24 godzin od otrzymania orzeczenia. Przepis dopuszcza przekazanie powiadomienia również przy użyciu urządzeń służących do automatycznego przesyłania danych, pod warunkiem że wybrany sposób umożliwia stwierdzenie autentyczności przekazanych dokumentów. Paragraf 2 nakazuje w wypadkach, o których mowa w art. 589o KPK, wskazać dodatkowo przyczyny wstrzymania wykonania postanowienia oraz - jeżeli jest to możliwe - przewidywany okres tego wstrzymania. Paragraf 3 przewiduje odpowiednie stosowanie § 1 w razie ustania przyczyn wstrzymania, z obowiązkiem poinformowania organu państwa wydania orzeczenia o zatrzymaniu lub zabezpieczeniu dowodów albo mienia dla potrzeb innego postępowania, lub o podjętych działaniach zmierzających do wykonania orzeczenia.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Norma z art. 589p KPK aktualizuje się dopiero wtedy, gdy do polskiego organu wpłynęło orzeczenie państwa obcego o zatrzymaniu dowodów lub o zabezpieczeniu mienia i zostało wydane postanowienie w przedmiocie jego wykonania. Bez znaczenia jest kierunek rozstrzygnięcia: obowiązek powiadomienia dotyczy zarówno postanowienia o wykonaniu orzeczenia, jak i o odmowie jego wykonania. Szczególny zakres informacji obowiązuje w sytuacjach objętych art. 589o KPK, czyli przy wstrzymaniu wykonania postanowienia - wówczas przekazuje się także przyczyny i przewidywany okres wstrzymania. Odrębny moment informacyjny wyznacza § 3, który wiąże się z ustaniem przeszkody powodującej wstrzymanie. Termin 24 godzin ma charakter instrukcyjny i został ujęty formułą "w miarę możliwości", co odróżnia go od terminów zawitych czy prekluzyjnych.

Przykład

Do polskiego sądu wpływa orzeczenie organu sądowego innego państwa członkowskiego o zabezpieczeniu środków zgromadzonych na rachunku bankowym osoby podejrzanej o oszustwo. Sąd tego samego dnia wydaje postanowienie o wykonaniu orzeczenia i jeszcze przed upływem doby przesyła powiadomienie o jego treści organowi państwa wydania, korzystając z systemu teleinformatycznego pozwalającego zweryfikować autentyczność dokumentu. Gdyby jednak wykonanie zostało wstrzymane, ponieważ zabezpieczane mienie jest już objęte zabezpieczeniem w toczącym się w Polsce postępowaniu karnym, sąd wskazałby w powiadomieniu przyczynę wstrzymania oraz spodziewany czas jego trwania. Po zakończeniu krajowego postępowania i ustaniu tej przeszkody sąd ponownie informuje organ zagraniczny - o dalszym losie mienia albo o czynnościach zmierzających do wykonania orzeczenia.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest traktowanie terminu 24 godzin jako terminu bezwzględnego, którego przekroczenie unieważnia czynność; przepis wyraźnie posługuje się zwrotem "w miarę możliwości". Drugim - przekonanie, że powiadamia się wyłącznie o pozytywnym rozstrzygnięciu, podczas gdy art. 589p KPK mówi o postanowieniu "w przedmiocie" wykonania. Trzecie nieporozumienie dotyczy formy: dopuszczalność przesyłania automatycznego nie oznacza swobody wyboru dowolnego kanału, lecz wymaga narzędzia pozwalającego stwierdzić autentyczność dokumentów. Wreszcie obowiązek z § 3 bywa pomijany, choć informacja po ustaniu przyczyn wstrzymania jest równie istotna dla współpracy między organami. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.