Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
Aktualizacja: 19 sierpnia 2026
Przepisy niniejszego rozdziału w zakresie zatrzymania dowodów stosuje się do wystąpień do państw członkowskich Unii Europejskiej, w których nie ma zastosowania europejski nakaz dochodzeniowy.
Art. 589ka KPK jest przepisem o charakterze porządkującym zakres stosowania całego rozdziału, w którym został umieszczony. Stanowi on, że przepisy tego rozdziału w zakresie dotyczącym zatrzymania dowodów znajdują zastosowanie do wystąpień kierowanych do państw członkowskich Unii Europejskiej, w których nie ma zastosowania europejski nakaz dochodzeniowy. Innymi słowy, ustawodawca wskazuje, że gdy w relacji z danym państwem członkowskim instrument europejskiego nakazu dochodzeniowego nie funkcjonuje, polskie organy nie zostają pozbawione podstawy prawnej do wystąpienia o zabezpieczenie materiału dowodowego - korzystają wówczas z regulacji zawartych w tym rozdziale. Przepis nie tworzy zatem nowej, samodzielnej procedury, lecz rozszerza stosowanie już istniejących rozwiązań na sytuacje nieobjęte nakazem dochodzeniowym. Chodzi wyłącznie o zakres zatrzymania dowodów, a nie o wszystkie czynności uregulowane w rozdziale.
Art. 589ka KPK jest istotny wtedy, gdy polski sąd lub prokurator prowadzi postępowanie karne i widzi potrzebę zabezpieczenia dowodów znajdujących się na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Kluczową przesłanką jest ustalenie, że wobec tego państwa europejski nakaz dochodzeniowy nie ma zastosowania - może to wynikać z tego, że państwo to nie jest związane odpowiednim instrumentem unijnym. Dopiero po takim ustaleniu organ sięga po przepisy niniejszego rozdziału dotyczące zatrzymania dowodów. Przepis dotyczy wyłącznie kierunku "wychodzącego", to jest wystąpień organów polskich do państw obcych, a nie wniosków przychodzących do Polski. Ma więc znaczenie przede wszystkim praktyczne, dla wyboru właściwej podstawy prawnej wystąpienia.
Prokurator prowadzi śledztwo dotyczące oszustwa internetowego, w którym istotnym dowodem są dane i dokumentacja przechowywane przez podmiot mający siedzibę w jednym z państw członkowskich Unii Europejskiej. Zachodzi realne ryzyko, że materiał ten zostanie usunięty lub zmieniony, zanim uda się go pozyskać w zwykłym trybie. Prokurator ustala jednak, że wobec tego państwa europejski nakaz dochodzeniowy nie znajduje zastosowania, więc nie może posłużyć się tym instrumentem. Na podstawie art. 589ka KPK sięga wtedy po przepisy niniejszego rozdziału o zatrzymaniu dowodów i na ich podstawie kieruje wystąpienie o zabezpieczenie materiału.
Pierwszym błędem jest zakładanie, że art. 589ka KPK pozwala stosować przepisy rozdziału w pełnym zakresie - tymczasem odesłanie ograniczono wyraźnie do kwestii zatrzymania dowodów. Drugim nieporozumieniem jest traktowanie tego przepisu jako podstawy działania wobec państw spoza Unii Europejskiej, podczas gdy mowa jest wyłącznie o państwach członkowskich. Trzecim jest pomijanie wstępnego ustalenia, czy europejski nakaz dochodzeniowy rzeczywiście nie ma zastosowania w relacji z danym państwem, co jest warunkiem sięgnięcia po ten przepis. Bywa też mylnie przyjmowane, że przepis reguluje sposób wykonania zatrzymania dowodów za granicą, choć o tym decyduje prawo państwa wezwanego. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni realia konkretnego postępowania.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Wskazuje, że przepisy tego rozdziału w zakresie zatrzymania dowodów stosuje się do wystąpień do państw członkowskich Unii Europejskiej, wobec których nie ma zastosowania europejski nakaz dochodzeniowy.
Nie. Treść przepisu odnosi się wyłącznie do wystąpień kierowanych do państw członkowskich Unii Europejskiej.
Nie. Odesłanie ograniczono wyraźnie do przepisów w zakresie zatrzymania dowodów, a nie do wszystkich regulacji rozdziału.
Przede wszystkim organy prowadzące postępowanie karne w Polsce, gdy występują za granicę o zabezpieczenie dowodów i nie mogą posłużyć się europejskim nakazem dochodzeniowym.
Przepis mówi o wystąpieniach do państw członkowskich, a więc o kierunku wychodzącym. W konkretnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.
Zapytaj AI