Art. 589d.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 589d KPK dotyczy sytuacji odwrotnej niż powołanie wspólnego zespołu śledczego działającego w Polsce - reguluje wysłanie polskiego prokuratora lub przedstawiciela innego organu uprawnionego do prowadzenia śledztwa do zespołu działającego na terytorium innego państwa współpracującego. Zgodnie z § 1 takie delegowanie jest dopuszczalne w wypadkach określonych przepisami państwa, na którego terytorium zespół prowadzi współpracę, a decyzję o delegowaniu podejmuje odpowiednio Prokurator Generalny albo inny właściwy organ. Paragraf 2 przesądza, że polskiemu prokuratorowi będącemu członkiem takiego zespołu przysługują uprawnienia prokuratora państwa obcego określone w art. 588 § 1 KPK, przy czym wyraźnie wyłączono stosowanie art. 613 § 1 KPK, czyli wymóg pośrednictwa właściwego organu centralnego w kontaktach z zagranicą. Paragraf 3 nakłada z kolei obowiązek na polskie instytucje i organy inne niż wskazany prokurator: mają one udzielać niezbędnej pomocy polskiemu członkowi zespołu, ale w granicach i z zastosowaniem przepisów prawa krajowego.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie wtedy, gdy zespół śledczy został utworzony i funkcjonuje poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a w jego pracach ma brać udział przedstawiciel strony polskiej. Kluczową przesłanką jest dopuszczalność takiego delegowania według prawa państwa, w którym zespół działa - to ono wyznacza ramy udziału osoby delegowanej. Po stronie polskiej niezbędna jest natomiast decyzja o delegowaniu wydana przez Prokuratora Generalnego albo inny właściwy organ, jeżeli delegowany jest przedstawiciel organu innego niż prokuratura. Art. 589d KPK ma znaczenie zwłaszcza w sprawach o charakterze transgranicznym, w których materiał dowodowy i osoby uczestniczące w postępowaniu znajdują się w kilku państwach.

Przykład

Prokuratura prowadzi postępowanie dotyczące zorganizowanej grupy zajmującej się oszustwami internetowymi, których część infrastruktury i rachunków bankowych znajduje się w innym państwie. Organy tego państwa tworzą wspólny zespół śledczy i proponują udział przedstawiciela strony polskiej. Prokurator Generalny podejmuje decyzję o delegowaniu wskazanego prokuratora do prac zespołu za granicą. Delegowany prokurator uczestniczy w czynnościach zespołu na zasadach wynikających z prawa państwa goszczącego, a polskie instytucje - na przykład jednostki policji czy organy administracji - udzielają mu niezbędnej pomocy w zakresie dopuszczalnym przez prawo polskie.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest zakładanie, że decyzja polskiego organu wystarcza do udziału w zagranicznym zespole - konieczne jest, aby dopuszczały to przepisy państwa, na którego terytorium zespół działa. Drugim jest mylenie roli delegowanego z rolą prokuratora prowadzącego postępowanie w Polsce; jego pozycja i zakres czynności wynikają z prawa miejsca działania zespołu. Trzecim nieporozumieniem jest przekonanie, że kontakty muszą przebiegać przez organ centralny - art. 589d § 2 KPK wyłącza w tym zakresie art. 613 § 1 KPK. Wreszcie pomoc krajowych instytucji z § 3 nie jest nieograniczona, lecz świadczona w granicach prawa polskiego. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.