Art. 577b.

Co stanowi przepis

Art. 577b KPK rozdziela kompetencje krajowych organów prokuratury w sprawach związanych ze współdziałaniem z Prokuraturą Europejską, działającą na podstawie rozporządzenia 2017/1939. W § 1 przepis wskazuje, że Prokurator Krajowy wydaje opinię w przedmiocie przejęcia postępowania, o której mowa w art. 27 ust. 4 rozporządzenia, oraz zgody przewidziane w art. 25 ust. 4 i art. 34 ust. 5 tego rozporządzenia. W § 2 ustawodawca powierza kierownikowi jednostki organizacyjnej prokuratury, od której Prokuratura Europejska przejęła sprawę, przeprowadzanie konsultacji z art. 39 ust. 3, wydawanie opinii wskazanych w art. 25 ust. 2 i 3 oraz w art. 40 ust. 1 zdanie drugie, a także składanie wniosków z art. 34 ust. 6 i art. 91 ust. 6 zdanie pierwsze rozporządzenia. Jeżeli sprawa nie była wcześniej prowadzona przez powszechną jednostkę organizacyjną prokuratury, kompetencje te przechodzą na Prokuratora Krajowego. Paragraf 3 przewiduje, że spór o właściwość z art. 25 ust. 6 rozporządzenia rozstrzyga Prokurator Generalny, a na jego postanowienie prokuratorowi Prokuratury Europejskiej przysługuje zażalenie, jeżeli rozstrzygnięcie wymaga wykładni art. 22 lub art. 25 rozporządzenia.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Norma znajduje zastosowanie wyłącznie w sprawach objętych kompetencją Prokuratury Europejskiej, czyli dotyczących przestępstw godzących w interesy finansowe Unii Europejskiej. Uruchamia się wtedy, gdy rozporządzenie 2017/1939 wymaga stanowiska, zgody, konsultacji lub wniosku ze strony państwa członkowskiego, a prawo krajowe musi wskazać, kto konkretnie ma je wyrazić. Przepis porządkuje więc kwestię czysto ustrojową: nie tworzy nowych uprawnień merytorycznych, lecz przypisuje istniejące kompetencje konkretnym organom. Kryterium rozgraniczającym jest to, czy sprawa była wcześniej prowadzona przez powszechną jednostkę organizacyjną prokuratury. Odrębną sytuacją objętą art. 577b KPK jest spór o właściwość między Prokuraturą Europejską a prokuraturą krajową.

Przykład

Prokuratura rejonowa prowadzi postępowanie w sprawie wyłudzenia dotacji finansowanej ze środków unijnych. Prokuratura Europejska korzysta z prawa przejęcia sprawy, a następnie w toku dalszych czynności powstaje potrzeba przeprowadzenia konsultacji przewidzianych w art. 39 ust. 3 rozporządzenia 2017/1939. Zgodnie z art. 577b § 2 KPK organem właściwym do ich przeprowadzenia jest kierownik tej jednostki prokuratury, od której sprawa została przejęta. Gdyby natomiast Prokuratura Europejska wszczęła śledztwo samodzielnie, bez wcześniejszego prowadzenia sprawy przez prokuraturę powszechną, kompetencja ta należałaby do Prokuratora Krajowego.

Częste nieporozumienia

Błędem jest zakładanie, że wszystkie czynności wobec Prokuratury Europejskiej wykonuje jeden organ - przepis wyraźnie różnicuje role Prokuratora Krajowego, kierownika jednostki i Prokuratora Generalnego. Mylnie przyjmuje się także, że zażalenie na postanowienie Prokuratora Generalnego przysługuje zawsze; służy ono tylko prokuratorowi Prokuratury Europejskiej i wyłącznie wtedy, gdy rozstrzygnięcie sporu wymaga wykładni art. 22 lub art. 25 rozporządzenia. Nieporozumieniem bywa również przekonanie, że zażalenie rozpoznaje sąd wskazany dowolnie - właściwy jest sąd okręgowy miejscowo właściwy dla siedziby jednostki prokuratury, przy której utworzono biuro delegowanego prokuratora europejskiego uczestniczącego w sporze. Art. 577b KPK nie przyznaje też uprawnień stronom postępowania. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.