Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 553a.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

Ustalając wysokość odszkodowania, sąd uwzględnia zaliczenie oskarżonemu okresu niesłusznego stosowania kar, środków zabezpieczających, tymczasowego aresztowania lub zatrzymania, których dotyczy wniosek o odszko- dowanie, na poczet kar lub środków zabezpieczających orzeczonych w innym postępowaniu.

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 553a KPK określa, co sąd musi uwzględnić przy ustalaniu wysokości odszkodowania. Chodzi o sytuację, w której okres niesłusznego stosowania kary, środka zabezpieczającego, tymczasowego aresztowania albo zatrzymania został zaliczony oskarżonemu na poczet kary lub środka zabezpieczającego orzeczonego w innym postępowaniu. Uwzględnieniu podlega wyłącznie taki okres, którego dotyczy wniosek o odszkodowanie. Przepis nie wskazuje samodzielnie kwoty odszkodowania ani sposobu jej obliczenia. Nakazuje natomiast sądowi wziąć pod uwagę wskazane zaliczenie podczas ustalania należnego odszkodowania.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 553a KPK ma zastosowanie w sprawie, w której sąd ustala wysokość odszkodowania za niesłuszne stosowanie wymienionych w nim środków lub kar. Konieczne jest, aby istniał okres objęty wnioskiem o odszkodowanie. Dodatkowo okres ten musi zostać zaliczony oskarżonemu na poczet kary albo środka zabezpieczającego orzeczonego w innym postępowaniu. Przepis wymienia cztery rodzaje podstaw takiego okresu: kary, środki zabezpieczające, tymczasowe aresztowanie i zatrzymanie. Regulacja dotyczy więc wpływu zaliczenia na ustalenie wysokości odszkodowania, a nie samego rozstrzygnięcia o zaliczeniu.

Przykład codziennego zastosowania

Oskarżony składa wniosek o odszkodowanie dotyczący okresu tymczasowego aresztowania, które było niesłuszne. Ten sam okres został jednak zaliczony na poczet kary orzeczonej wobec niego w innym postępowaniu. Ustalając wysokość odszkodowania, sąd powinien uwzględnić fakt tego zaliczenia, ponieważ dotyczy ono okresu wskazanego we wniosku. Art. 553a KPK nie pozwala w takim przypadku pominąć tej okoliczności przy określaniu wysokości odszkodowania.

Częste nieporozumienia lub błędy

Błędem byłoby przyjęcie, że przepis dotyczy każdego okresu pobytu w areszcie lub zatrzymania, niezależnie od treści wniosku o odszkodowanie. Art. 553a KPK odnosi się bowiem do okresu, którego dotyczy konkretny wniosek. Nie należy też utożsamiać zaliczenia okresu na poczet kary lub środka zabezpieczającego z automatycznym rozstrzygnięciem o prawie do odszkodowania, ponieważ przepis mówi o ustalaniu jego wysokości. Przepis nie podaje również stałej kwoty ani wzoru, według którego sąd ma obliczyć odszkodowanie. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czego dotyczy art. 553a KPK?

Przepis dotyczy ustalania wysokości odszkodowania. Nakazuje sądowi uwzględnić zaliczenie okresu objętego wnioskiem na kary lub środki zabezpieczające orzeczone w innym postępowaniu.

Czy art. 553a KPK odnosi się do tymczasowego aresztowania?

Tak. Przepis wymienia tymczasowe aresztowanie jako jedną z podstaw okresu, którego zaliczenie sąd uwzględnia.

Czy przepis obejmuje także zatrzymanie?

Tak. Art. 553a KPK wskazuje również okres niesłusznego zatrzymania.

Czy sąd bierze pod uwagę każdy okres zaliczenia?

Sąd uwzględnia zaliczenie okresu, którego dotyczy wniosek o odszkodowanie. Zaliczenie musi nastąpić na poczet kary lub środka zabezpieczającego orzeczonego w innym postępowaniu.

Czy art. 553a KPK określa kwotę odszkodowania?

Nie. Przepis nie wskazuje konkretnej kwoty, lecz określa okoliczność, którą sąd uwzględnia przy ustalaniu wysokości odszkodowania.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI