Co dokładnie stanowi przepis
Art. 553a KPK określa, co sąd musi uwzględnić przy ustalaniu wysokości odszkodowania. Chodzi o sytuację, w której okres niesłusznego stosowania kary, środka zabezpieczającego, tymczasowego aresztowania albo zatrzymania został zaliczony oskarżonemu na poczet kary lub środka zabezpieczającego orzeczonego w innym postępowaniu. Uwzględnieniu podlega wyłącznie taki okres, którego dotyczy wniosek o odszkodowanie. Przepis nie wskazuje samodzielnie kwoty odszkodowania ani sposobu jej obliczenia. Nakazuje natomiast sądowi wziąć pod uwagę wskazane zaliczenie podczas ustalania należnego odszkodowania.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Art. 553a KPK ma zastosowanie w sprawie, w której sąd ustala wysokość odszkodowania za niesłuszne stosowanie wymienionych w nim środków lub kar. Konieczne jest, aby istniał okres objęty wnioskiem o odszkodowanie. Dodatkowo okres ten musi zostać zaliczony oskarżonemu na poczet kary albo środka zabezpieczającego orzeczonego w innym postępowaniu. Przepis wymienia cztery rodzaje podstaw takiego okresu: kary, środki zabezpieczające, tymczasowe aresztowanie i zatrzymanie. Regulacja dotyczy więc wpływu zaliczenia na ustalenie wysokości odszkodowania, a nie samego rozstrzygnięcia o zaliczeniu.
Przykład codziennego zastosowania
Oskarżony składa wniosek o odszkodowanie dotyczący okresu tymczasowego aresztowania, które było niesłuszne. Ten sam okres został jednak zaliczony na poczet kary orzeczonej wobec niego w innym postępowaniu. Ustalając wysokość odszkodowania, sąd powinien uwzględnić fakt tego zaliczenia, ponieważ dotyczy ono okresu wskazanego we wniosku. Art. 553a KPK nie pozwala w takim przypadku pominąć tej okoliczności przy określaniu wysokości odszkodowania.
Częste nieporozumienia lub błędy
Błędem byłoby przyjęcie, że przepis dotyczy każdego okresu pobytu w areszcie lub zatrzymania, niezależnie od treści wniosku o odszkodowanie. Art. 553a KPK odnosi się bowiem do okresu, którego dotyczy konkretny wniosek. Nie należy też utożsamiać zaliczenia okresu na poczet kary lub środka zabezpieczającego z automatycznym rozstrzygnięciem o prawie do odszkodowania, ponieważ przepis mówi o ustalaniu jego wysokości. Przepis nie podaje również stałej kwoty ani wzoru, według którego sąd ma obliczyć odszkodowanie. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.