Art. 539c.

Co stanowi przepis

Art. 539c KPK reguluje techniczny, ale istotny etap postępowania wywołanego wniesieniem skargi na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania. Paragraf 1 nakłada na wnoszącego skargę obowiązek dołączenia do niej odpowiedniej liczby odpisów, czyli tylu egzemplarzy, ile jest pozostałych stron postępowania. Paragraf 2 określa dalsze czynności prezesa sądu: doręcza on odpisy skargi pozostałym stronom i jednocześnie poucza je o prawie wniesienia pisemnej odpowiedzi na skargę. Termin na złożenie takiej odpowiedzi wynosi 7 dni i liczy się od daty doręczenia odpisu skargi konkretnej stronie. Po upływie tego terminu prezes sądu niezwłocznie przesyła akta sprawy Sądowi Najwyższemu, który rozpoznaje skargę.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się dopiero wtedy, gdy skarga została już wniesiona i podlega dalszemu biegowi. Dotyczy on wszystkich stron postępowania innych niż skarżący, a więc w typowej sprawie oskarżyciela publicznego, oskarżonego, a także oskarżyciela posiłkowego, jeżeli występuje w sprawie. Obowiązek dołączenia odpisów ma charakter formalny i służy temu, by każda strona mogła zapoznać się z treścią skargi i zająć wobec niej stanowisko. Prawo do złożenia odpowiedzi jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem, dlatego bezczynność strony nie wstrzymuje dalszego biegu sprawy. Art. 539c KPK zapewnia realizację zasady kontradyktoryjności także na etapie kontroli sprawowanej przez Sąd Najwyższy.

Przykład

Obrońca oskarżonego wnosi skargę na wyrok sądu okręgowego, który uchylił wyrok sądu rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W sprawie występują prokurator oraz oskarżyciel posiłkowy, więc do skargi należy dołączyć dwa odpisy. Prezes sądu doręcza im te odpisy wraz z pouczeniem, że w ciągu 7 dni mogą złożyć pisemną odpowiedź. Prokurator składa odpowiedź szóstego dnia, oskarżyciel posiłkowy nie reaguje, a po upływie terminu akta zostają przesłane Sądowi Najwyższemu.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że brak dołączenia odpisów pozostaje bez znaczenia - w praktyce jest to brak formalny, do którego usunięcia sąd wzywa, a jego nieusunięcie może zablokować bieg skargi. Drugim nieporozumieniem jest traktowanie 7-dniowego terminu na odpowiedź jako terminu wspólnego dla wszystkich stron; biegnie on odrębnie dla każdej strony od doręczenia jej odpisu. Trzecim błędem jest przypuszczenie, że złożenie odpowiedzi jest konieczne, aby zachować swoje stanowisko w sprawie - jej brak nie powoduje negatywnych skutków procesowych. Wreszcie art. 539c KPK nie przesądza o zasadności skargi, lecz jedynie porządkuje czynności poprzedzające jej rozpoznanie przez Sąd Najwyższy. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ terminy i wymogi formalne mają tu decydujące znaczenie.