Art. 517c.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 517c KPK reguluje przebieg dochodzenia prowadzonego w ramach postępowania przyspieszonego, czyli trybu przewidzianego dla spraw prostych, w których sprawcę ujęto na gorącym uczynku lub bezpośrednio potem. Zgodnie z § 1 dochodzenie można ograniczyć do przesłuchania osoby podejrzanej w charakterze podejrzanego oraz do zabezpieczenia dowodów w niezbędnym zakresie. Przepis pozwala też nie dokonywać czynności procesowych określonych w art. 303 i 321 KPK, a więc formalnego wydania postanowienia o wszczęciu oraz końcowego zaznajomienia z materiałami postępowania. Paragraf 2 nakłada jednak obowiązek pouczenia podejrzanego o katalogu jego uprawnień: prawie do składania wyjaśnień, do odmowy ich składania lub odmowy odpowiedzi na pytania, do korzystania z pomocy obrońcy, do złożenia już w toku dochodzenia wniosku, o którym mowa w art. 338a, a także o możliwości złożenia przez prokuratora wniosku z art. 335 § 1 lub 2 oraz o obowiązkach i konsekwencjach wskazanych w art. 74, art. 75, art. 138 i art. 139. Pouczenie to musi być wręczone na piśmie za potwierdzeniem odbioru. Paragraf 2a przewiduje dodatkowe pouczenia w sytuacji z art. 517b § 2a, obejmujące treść art. 517b § 2a i 2c, art. 517e § 1a oraz art. 517ea. Paragraf 3 został uchylony.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się wyłącznie wtedy, gdy sprawa jest prowadzona w trybie przyspieszonym, a więc gdy spełnione są przesłanki z art. 517b KPK. Warunkiem uproszczenia dochodzenia jest to, aby zebrany materiał wystarczał do skierowania sprawy do sądu w krótkim czasie. Ograniczenie zakresu czynności nie zwalnia organu z obowiązku zabezpieczenia dowodów, które mogą zaginąć lub ulec zniekształceniu. Obowiązek pisemnego pouczenia ma charakter bezwzględny i nie podlega ograniczeniu, ponieważ stanowi gwarancję prawa do obrony przy przyspieszonym tempie postępowania.

Przykład

Policja zatrzymuje wieczorem osobę, która zniszczyła witrynę sklepu na oczach świadków. Funkcjonariusze przesłuchują ją w charakterze podejrzanego, zabezpieczają nagranie z monitoringu i protokół oględzin, ale nie sporządzają odrębnego postanowienia o wszczęciu dochodzenia ani nie przeprowadzają końcowego zaznajomienia z aktami. Przed przesłuchaniem podejrzany otrzymuje pisemne pouczenie o prawie do milczenia, do obrońcy oraz o możliwości złożenia wniosku o skazanie bez rozprawy i podpisuje potwierdzenie jego odbioru. Dzięki temu sprawa może trafić do sądu w krótkim terminie przewidzianym dla trybu przyspieszonego.

Częste nieporozumienia

Błędem jest przyjmowanie, że skoro dochodzenie jest ograniczone, to podejrzany traci prawo do obrońcy lub do odmowy wyjaśnień - art. 517c KPK wyraźnie te uprawnienia potwierdza. Nie jest też prawdą, że pouczenie może być wyłącznie ustne; ustawa wymaga formy pisemnej i potwierdzenia odbioru. Mylne bywa również przekonanie, że rezygnacja z czynności z art. 303 i 321 KPK oznacza brak dochodzenia jako takiego - postępowanie się toczy, jedynie w uproszczonej formie. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.