Art. 517d.

Co stanowi przepis

Art. 517d KPK reguluje sposób zainicjowania postępowania sądowego w trybie przyspieszonym. Zgodnie z § 1, jeżeli istnieją podstawy do wystąpienia z wnioskiem o rozpoznanie sprawy, to Policja sama sporządza taki wniosek i przekazuje go do sądu wraz ze zgromadzonym materiałem dowodowym, niezwłocznie zawiadamiając o tym prokuratora. Kluczowe jest zdanie, że wniosek ten zastępuje akt oskarżenia - pełni więc funkcję skargi, która otwiera sądowi drogę do rozpoznania sprawy. Paragraf 1a dotyczy sytuacji z art. 517b § 2a KPK, czyli czynności prowadzonych w miejscu przebywania sprawcy: sporządza się wtedy odpisy wniosku dla sprawcy i jego obrońcy oraz uwierzytelnione kopie dokumentów materiału dowodowego, które pozostawia się w miejscu przebywania sprawcy, a po zakończeniu czynności sądowych włącza do akt sprawy. Paragraf 3 wskazuje, że wniosek powinien zawierać dane wymagane dla aktu oskarżenia (art. 332 § 1 KPK), a odpowiednio stosuje się także art. 333 § 1-3 oraz art. 334 § 1 i 2 KPK.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się wyłącznie w postępowaniu przyspieszonym, gdy sprawca został ujęty na gorącym uczynku lub bezpośrednio potem i spełnione są ustawowe warunki tego trybu. Co do zasady wniosek kieruje do sądu Policja bez zatwierdzania go przez prokuratora. Wyjątek przewiduje § 2: gdy zachodzą warunki do wniosku o skazanie bez rozprawy z art. 335 § 1 lub 2 KPK albo podejrzany złożył wniosek z art. 338a KPK, Policja przedstawia wniosek prokuratorowi do zatwierdzenia. Prokurator może odmówić zatwierdzenia i zdecydować o dalszym toku sprawy albo zatwierdzić wniosek, dołączając do niego wniosek z art. 335 § 2 KPK lub występując z wnioskiem z art. 335 § 1 KPK. Paragraf 4 nakłada obowiązek stawiennictwa w sądzie lub w miejscu przebywania sprawcy na każdą osobę wezwaną przez Policję jako świadek, biegły, tłumacz lub specjalista.

Przykład

Podczas imprezy masowej Policja zatrzymuje osobę, która na oczach funkcjonariuszy dopuściła się czynu zabronionego. Po wykonaniu niezbędnych czynności Policja sporządza wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie przyspieszonym, dołącza notatki, protokoły i nagrania, przekazuje całość do sądu i zawiadamia prokuratora. Pokrzywdzonemu doręcza pisemne pouczenie o uprawnieniach, w tym o możliwości żądania naprawienia szkody na podstawie art. 46 § 1 Kodeksu karnego oraz o prawie złożenia oświadczenia o działaniu w charakterze oskarżyciela posiłkowego. Świadek zdarzenia wezwany przez Policję ma obowiązek stawić się w sądzie we wskazanym terminie.

Częste nieporozumienia

Najczęstszy błąd to przekonanie, że w każdej sprawie musi powstać klasyczny akt oskarżenia sporządzony przez prokuratora - w trybie z art. 517d KPK jego rolę pełni wniosek Policji. Mylne jest też założenie, że prokurator zawsze zatwierdza wniosek; zatwierdzenie dotyczy tylko sytuacji z § 2. Nieporozumieniem bywa wreszcie traktowanie wezwania Policji jako zaproszenia - stawiennictwo jest obowiązkowe. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.