Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
Aktualizacja: 19 sierpnia 2026
Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się odpowiednio do referendarzy sądowych i ławników. O wyłączeniu referendarza orzeka sąd w składzie jednego sędziego.
Art. 44 KPK rozszerza zastosowanie przepisów zawartych w tym samym rozdziale na dwie grupy osób wykonujących czynności w postępowaniu: referendarzy sądowych i ławników. Zwrot „stosuje się odpowiednio” oznacza, że regulacje rozdziału nie są przenoszone mechanicznie, lecz z uwzględnieniem roli tych osób. Przepis wskazuje więc, że rozwiązania dotyczące wyłączenia mogą znaleźć zastosowanie także wobec nich, o ile dają się pogodzić z ich funkcją. Druga część art. 44 KPK wyraźnie określa organ właściwy do rozstrzygnięcia o wyłączeniu referendarza: jest nim sąd w składzie jednego sędziego. Przepis nie tworzy samodzielnych podstaw wyłączenia, lecz odsyła do unormowania zawartego w rozdziale.
Przepis ma zastosowanie, gdy w postępowaniu pojawia się kwestia wyłączenia referendarza sądowego albo ławnika. W odniesieniu do obu grup należy sięgnąć do przepisów rozdziału, ale stosować je odpowiednio, a zatem tylko w zakresie odpowiadającym ich statusowi i wykonywanym zadaniom. Art. 44 KPK sam nie wymienia powodów wyłączenia ani nie opisuje pełnej procedury, dlatego w tym zakresie odsyła do regulacji rozdziału. Wprowadza jednak odrębną i jednoznaczną regułę kompetencyjną dla referendarza sądowego: o jego wyłączeniu orzeka sąd jednoosobowo. Znaczenie przepisu ujawnia się zatem przy ustalaniu sposobu rozpoznania kwestii wyłączenia oraz składu sądu właściwego wobec referendarza.
Przykładowo, w sprawie karnej referendarz sądowy wykonuje czynność, a uczestnik postępowania zgłasza kwestię jego wyłączenia. Aby rozstrzygnąć taką kwestię, stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału, do którego odsyła art. 44 KPK. Samo rozstrzygnięcie dotyczące referendarza podejmuje sąd działający w składzie jednego sędziego. Gdy analogiczna kwestia dotyczy ławnika, art. 44 KPK nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów rozdziału, lecz nie ustanawia wprost szczególnego składu sądu dla rozstrzygnięcia o ławniku.
Częstym błędem jest odczytywanie słowa „odpowiednio” jako nakazu identycznego stosowania wszystkich przepisów wobec referendarza i ławnika. Tymczasem przepis wymaga uwzględnienia różnic wynikających z funkcji tych osób, bez dodawania warunków, których art. 44 KPK nie przewiduje. Nie należy też utożsamiać reguły o jednoosobowym składzie sądu z każdą sprawą o wyłączenie, ponieważ przepis formułuje ją wyraźnie dla wyłączenia referendarza. Art. 44 KPK nie przesądza sam w sobie wyniku konkretnego wniosku o wyłączenie, lecz wskazuje sposób stosowania przepisów rozdziału i organ orzekający wobec referendarza. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Nie. Przepis odnosi się do referendarzy sądowych i ławników, nakazując odpowiednie stosowanie wobec nich przepisów danego rozdziału.
O wyłączeniu referendarza sądowego orzeka sąd w składzie jednego sędziego.
Nie. Art. 44 KPK przewiduje ich odpowiednie stosowanie, co wymaga uwzględnienia funkcji ławnika.
Nie. Przepis odsyła w tym zakresie do przepisów rozdziału, których stosowanie rozszerza na referendarzy sądowych i ławników.
Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.
Zapytaj AI