Art. 406.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 406 § 1 KPK reguluje udzielanie głosu po zamknięciu przewodu sądowego. Po tym etapie przewodniczący udziela głosu stronom, ich przedstawicielom oraz przedstawicielowi społecznemu. Przepis wskazuje zamknięty porządek wystąpień: oskarżyciel publiczny, oskarżyciel posiłkowy, oskarżyciel prywatny, przedstawiciel społeczny, obrońca oskarżonego i oskarżony. Przedstawiciele procesowi stron wypowiadają się przed stronami, które reprezentują. Art. 406 § 2 KPK stanowi ponadto, że gdy oskarżyciel ponownie zabiera głos, głos należy również udzielić obrońcy i oskarżonemu.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 406 KPK stosuje się po formalnym zamknięciu przewodu sądowego. Dotyczy więc etapu rozprawy, na którym przeprowadzanie dowodów zostało już zakończone, a uczestnicy uzyskują możliwość przedstawienia swoich stanowisk. Przepis ma znaczenie wtedy, gdy w sprawie występują osoby wymienione w jego treści, w szczególności oskarżyciel, obrońca albo oskarżony. Przewodniczący powinien zachować wskazaną w § 1 kolejność głosów. Jeżeli po swoim wystąpieniu oskarżyciel zabierze głos ponownie, § 2 nakazuje umożliwienie wypowiedzi także obrońcy i oskarżonemu.

Przykład zastosowania

Po zamknięciu przewodu sądowego w sprawie karnej przewodniczący najpierw udziela głosu oskarżycielowi publicznemu. Następnie, jeżeli bierze udział oskarżyciel posiłkowy, może wypowiedzieć się on, a później obrońca oskarżonego i sam oskarżony. Gdy oskarżyciel publiczny ponownie zwraca się do sądu po wcześniejszych wystąpieniach, przewodniczący powinien dopuścić do głosu również obrońcę oraz oskarżonego. Przepis nie przesądza, jaką treść mają mieć te wypowiedzi, lecz określa, komu i w jakiej kolejności należy umożliwić zabranie głosu.

Częste nieporozumienia lub błędy przy stosowaniu przepisu

Art. 406 KPK nie stanowi, że każda z wymienionych osób musi występować w każdej sprawie. Kolejność wskazana w § 1 ma zastosowanie do uczestników, którzy rzeczywiście biorą udział w postępowaniu. Błędem byłoby utożsamianie przedstawiciela procesowego ze stroną, ponieważ przepis wyraźnie rozróżnia te podmioty i przewiduje pierwszeństwo wypowiedzi przedstawiciela. Przepis nie zakazuje oskarżycielowi ponownego zabrania głosu, ale wiąże z takim wystąpieniem obowiązek udzielenia głosu obrońcy i oskarżonemu. Nie określa też czasu trwania ani szczegółowej treści wypowiedzi po zamknięciu przewodu sądowego. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.