Art. 373.

1. Co dokładnie stanowi przepis

Art. 373 KPK przewiduje możliwość odwołania się od zarządzeń przewodniczącego wydanych na rozprawie głównej. Odwołanie kieruje się do składu orzekającego, czyli do sądu rozpoznającego sprawę w danym składzie. Przepis dotyczy wyłącznie zarządzeń wydanych podczas rozprawy głównej. Nie ustanawia natomiast odwołania od każdego działania przewodniczącego poza rozprawą główną. Art. 373 KPK zawiera wyraźny wyjątek: odwołanie nie przysługuje, gdy sąd orzeka jednoosobowo.

2. Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis ma zastosowanie wtedy, gdy przewodniczący wydał zarządzenie w toku rozprawy głównej. Osoba, której dotyczy takie zarządzenie, może zwrócić się do całego składu orzekającego o jego ocenę, jeżeli sąd nie działa jednoosobowo. Sens tej regulacji polega na tym, że decyzja przewodniczącego może zostać przedstawiona pozostałym członkom składu sądu. Art. 373 KPK nie wskazuje, jakie konkretnie zarządzenia mogą być przedmiotem odwołania ani nie określa jego szczegółowej formy. Nie można też na podstawie tego przepisu przyjąć, że odwołanie przysługuje w postępowaniu przed sądem jednoosobowym.

3. Przykład codziennego zastosowania

Podczas rozprawy głównej przewodniczący wydaje zarządzenie dotyczące przebiegu czynności na sali sądowej. Strona postępowania uważa, że zarządzenie powinno zostać ocenione przez cały skład sądu, a nie pozostawać wyłącznie decyzją przewodniczącego. Jeżeli sprawę rozpoznaje skład wieloosobowy, może ona skorzystać z odwołania przewidzianego w Art. 373 KPK. Wtedy kwestia zarządzenia trafia do składu orzekającego. Gdy jednak ten sam rodzaj sprawy rozpoznaje jeden sędzia, przepis nie przewiduje takiego odwołania.

4. Częste nieporozumienia lub błędy przy stosowaniu przepisu

Częstym błędem jest utożsamianie odwołania z Art. 373 KPK ze środkiem zaskarżenia od orzeczenia kończącego sprawę. Przepis mówi tylko o zarządzeniach przewodniczącego wydanych na rozprawie głównej, a nie o wszystkich decyzjach sądu. Nie należy również pomijać warunku dotyczącego składu orzekającego. Jeżeli sąd orzeka jednoosobowo, odwołanie do składu orzekającego nie przysługuje, ponieważ nie ma wieloosobowego składu, który mógłby je rozpoznać. Sam Art. 373 KPK nie określa skutków każdego możliwego zarządzenia ani nie rozstrzyga wszystkich kwestii proceduralnych związanych z jego wydaniem. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.