Art. 355.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 355 KPK wyraża zasadę, zgodnie z którą rozprawa odbywa się jawnie. Oznacza to, że punktem wyjścia w postępowaniu karnym jest publiczny charakter rozprawy. Przepis nie opisuje szczegółowo sposobu zapewnienia jawności ani nie wymienia osób, które mogą być obecne na sali rozpraw. Wskazuje natomiast wyraźnie, że ograniczenia jawności określa ustawa. Art. 355 KPK ustanawia więc regułę jawności oraz zastrzega, że odstępstwa od niej muszą mieć podstawę ustawową.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis ma zastosowanie do rozprawy prowadzonej w postępowaniu karnym. Dotyczy zatem etapu, na którym sąd rozpoznaje sprawę na rozprawie, a nie każdej czynności podejmowanej w toku postępowania. Z jego treści wynika, że jawność jest zasadą obowiązującą przy prowadzeniu rozprawy. Jednocześnie sam Art. 355 KPK nie przesądza, w jakich konkretnie sytuacjach jawność może zostać ograniczona. W tym zakresie odsyła do innych przepisów ustawy, które mogą przewidywać wyjątki od zasady jawności.

Przykład codziennego zastosowania

Sąd prowadzi rozprawę w sprawie karnej dotyczącej zdarzenia, które zostało zgłoszone organom ścigania. Zasadą wynikającą z Art. 355 KPK jest to, że rozprawa odbywa się jawnie, a jej przebieg nie jest z góry traktowany jako poufny. Jeżeli w konkretnej sprawie miałoby dojść do ograniczenia jawności, nie może ono wynikać wyłącznie z wygody uczestników ani z ich ogólnego przekonania, że sprawa powinna pozostać niepubliczna. Podstawy takiego ograniczenia muszą wynikać z ustawy, ponieważ właśnie do ustawy odsyła ten przepis.

Częste nieporozumienia lub błędy przy stosowaniu przepisu

Częstym nieporozumieniem jest utożsamianie jawności rozprawy z pełną dostępnością wszystkich informacji znajdujących się w aktach sprawy. Art. 355 KPK mówi o jawności rozprawy, a nie o zasadach dostępu do całej dokumentacji postępowania. Błędem jest także przyjęcie, że każda rozprawa musi odbywać się jawnie bez żadnych wyjątków. Przepis wyraźnie przewiduje możliwość ograniczeń, ale zaznacza, że ich źródłem musi być ustawa. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, aby ustalić znaczenie jawności i ewentualnych ograniczeń w konkretnym postępowaniu.