Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 339.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

§ 1.Prezes sądu kieruje sprawę na posiedzenie, jeżeli:

1)prokurator złożył wniosek o orzeczenie środków zabezpieczających;

2)zachodzi potrzeba rozważenia kwestii warunkowego umorzenia postępowania;

3)do aktu oskarżenia dołączono wniosek, o którym mowa w art. 335 § 2;

3a)prokurator złożył wniosek, o którym mowa w art. 335 § 1.

4)(uchylony)

5)(uchylony)

§ 2.(uchylony)

§ 3.Prezes sądu kieruje sprawę na posiedzenie także wtedy, gdy zachodzi potrzeba innego rozstrzygnięcia przekraczającego jego uprawnienia, a zwłaszcza:

1)umorzenia postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 2–11;

2)umorzenia postępowania z powodu oczywistego braku faktycznych podstaw oskarżenia;

3)wydania postanowienia o niewłaściwości sądu;

3a)zwrotu sprawy prokuratorowi w celu usunięcia istotnych braków postępowania przygotowawczego;

4)(uchylony)

5)wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania;

6)wydania postanowienia w przedmiocie tymczasowego aresztowania lub innego środka przymusu;

7)wydania wyroku nakazowego.

§ 3a.Prezes sądu może skierować sprawę na posiedzenie, jeżeli oskarżony, któremu zarzucono przestępstwo zagrożone karą nieprzekraczającą 15 lat pozbawienia wolności, przed doręczeniem mu zawiadomienia o wyznaczeniu rozprawy złożył wniosek, o którym mowa w art. 338a, a prezes sądu uzna, że cele postępowania nie sprzeciwiają się rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu.

§ 3b.Jeżeli akt oskarżenia pochodzi od oskarżyciela posiłkowego, prezes sądu na wniosek oskarżonego kieruje sprawę na posiedzenie w celu rozstrzygnięcia, czy zachodzi potrzeba umorzenia postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 9.

§ 4.Prezes sądu kieruje sprawę na posiedzenie ponadto, gdy zachodzi potrzeba rozważenia możliwości przekazania jej do postępowania mediacyjnego; przepis art. 23a stosuje się odpowiednio.

§ 4a.Jeżeli akt oskarżenia odpowiada warunkom formalnym, czynności, o których mowa w § 1, 3 i 4, prezes sądu dokonuje w terminie 30 dni od wniesienia aktu oskarżenia.

§ 5.Strony, obrońcy i pełnomocnicy mogą wziąć udział w posiedzeniach wymienionych w § 1, § 3 pkt 1, 2 i 6 oraz § 3b, z tym że udział prokuratora i obrońcy w posiedzeniu w przedmiocie orzeczenia środka zabezpieczającego określonego w art. 93a § 1 pkt 4 Kodeksu karnego jest obowiązkowy. Pokrzywdzony ma prawo wziąć udział w posiedzeniach wymienionych w § 3 pkt 1 i 2 oraz § 3b. Zawiadamiając pokrzywdzonego o posiedzeniu poucza się go o możliwości zakończenia postępowania bez przeprowadzenia rozprawy oraz wcześniejszego złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 54 § 1. Do prokuratora, niebędącego stroną postępowania, biorącego udział w posiedzeniu wyznaczonym na podstawie § 3b, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące jego udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika, o którym mowa w art. 55 § 5.

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 339 KPK określa sytuacje, w których prezes sądu kieruje sprawę na posiedzenie, czyli do rozpoznania poza rozprawą główną. Paragraf 1 wymienia przypadki związane między innymi z wnioskiem prokuratora o orzeczenie środków zabezpieczających, potrzebą rozważenia warunkowego umorzenia postępowania oraz wnioskami wskazanymi w art. 335 KPK. Paragraf 3 obejmuje inne rozstrzygnięcia przekraczające uprawnienia prezesa sądu, w szczególności umorzenie postępowania, stwierdzenie niewłaściwości sądu, zwrot sprawy prokuratorowi, zawieszenie postępowania, rozstrzygnięcie o tymczasowym aresztowaniu albo wydanie wyroku nakazowego. Przepis przewiduje również możliwość skierowania sprawy na posiedzenie w związku z wnioskiem oskarżonego, o którym mowa w art. 338a KPK, oraz w celu rozważenia mediacji. Art. 339 KPK reguluje też termin dokonania wskazanych czynności, jeżeli akt oskarżenia spełnia wymogi formalne, a także zasady udziału stron i innych uczestników w określonych posiedzeniach.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się po wniesieniu aktu oskarżenia, gdy ujawni się jedna z przesłanek wskazanych w jego kolejnych paragrafach. W części przypadków skierowanie sprawy na posiedzenie jest obowiązkiem prezesa sądu, ponieważ ustawa używa sformułowania „kieruje sprawę”. Dotyczy to na przykład potrzeby rozważenia warunkowego umorzenia albo możliwości umorzenia postępowania z przyczyn wskazanych w art. 17 § 1 pkt 2-11 KPK. Inaczej uregulowano sytuację z § 3a, w której prezes sądu może skierować sprawę na posiedzenie po złożeniu przez oskarżonego odpowiedniego wniosku przed doręczeniem zawiadomienia o terminie rozprawy i po uznaniu, że cele postępowania temu nie sprzeciwiają się. Jeżeli akt oskarżenia pochodzi od oskarżyciela posiłkowego, oskarżony może wnioskować o posiedzenie dotyczące potrzeby umorzenia postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 9 KPK.

Przykład zastosowania

Prokurator wnosi akt oskarżenia i dołącza do niego wniosek wskazany w art. 335 § 2 KPK. Zgodnie z art. 339 § 1 pkt 3 KPK prezes sądu kieruje wtedy sprawę na posiedzenie. Na takim posiedzeniu sąd rozpoznaje kwestię wynikającą z dołączonego wniosku, zamiast od razu wyznaczać rozprawę główną w zwykłym trybie. Strony, obrońcy i pełnomocnicy mogą wziąć udział w posiedzeniu wymienionym w § 1, co wynika z art. 339 § 5 KPK.

Częste nieporozumienia lub błędy

Skierowanie sprawy na posiedzenie nie oznacza samo w sobie, że postępowanie zawsze zostanie zakończone bez rozprawy. Art. 339 KPK wskazuje przede wszystkim, kiedy określona kwestia ma zostać rozważona na posiedzeniu, natomiast rodzaj i treść rozstrzygnięcia zależą od podstawy prawnej oraz okoliczności sprawy. Błędem jest także utożsamianie każdego udziału uczestników z obowiązkiem stawiennictwa, ponieważ § 5 co do zasady przyznaje możliwość udziału, a obowiązkowy udział prokuratora i obrońcy przewiduje tylko w szczególnie wskazanym posiedzeniu dotyczącym środka zabezpieczającego. Pokrzywdzony ma prawo uczestniczyć tylko w posiedzeniach wymienionych wprost w § 5, a przy zawiadomieniu o nich powinien otrzymać wskazane w przepisie pouczenie. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy prezes sądu kieruje sprawę na posiedzenie?

Art. 339 KPK wskazuje kilka takich sytuacji, między innymi potrzebę rozważenia warunkowego umorzenia, środków zabezpieczających lub określonych wniosków prokuratora. Obejmuje także inne rozstrzygnięcia wskazane w § 3.

Czy skierowanie sprawy na posiedzenie oznacza koniec postępowania?

Nie. Posiedzenie może służyć rozstrzygnięciu konkretnej kwestii, a przepis nie przesądza samodzielnie o zakończeniu każdej sprawy bez rozprawy.

Czy oskarżony może złożyć wniosek o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu?

Tak, art. 339 § 3a KPK przewiduje taką możliwość w związku z wnioskiem z art. 338a KPK. Muszą jednak zostać spełnione warunki wskazane w tym paragrafie.

Czy pokrzywdzony może uczestniczyć w posiedzeniu?

Pokrzywdzony ma prawo udziału w posiedzeniach wymienionych w art. 339 § 5 KPK, dotyczących określonych podstaw umorzenia oraz sprawy z § 3b. Przy zawiadomieniu powinien otrzymać ustawowe pouczenie.

W jakim terminie prezes sądu dokonuje czynności z art. 339 KPK?

Jeżeli akt oskarżenia odpowiada warunkom formalnym, czynności wskazane w § 1, § 3 i § 4 są dokonywane w terminie 30 dni od wniesienia aktu oskarżenia.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI

← Wróć do pełnej ustawy