Art. 336.

1. Co dokładnie stanowi przepis

Art. 336 KPK określa, w jaki sposób prokurator może wystąpić do sądu z wnioskiem o warunkowe umorzenie postępowania. Jeżeli są spełnione przesłanki uzasadniające takie umorzenie, prokurator może wybrać ten wniosek zamiast sporządzania i kierowania aktu oskarżenia. Przepis nie nakazuje skorzystania z tej możliwości, lecz przyznaje prokuratorowi uprawnienie do jej zastosowania. Wniosek ma zastąpić akt oskarżenia na etapie skierowania sprawy do sądu, ale nadal musi zawierać elementy wymagane przez przepisy stosowane odpowiednio. Art. 336 KPK wskazuje również, że uzasadnienie może być ograniczone do dowodów potwierdzających niewątpliwość winy oskarżonego oraz okoliczności przemawiających za warunkowym umorzeniem.

2. Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie wtedy, gdy prokurator uzna, że w sprawie zostały spełnione przesłanki warunkowego umorzenia postępowania. Z treści art. 336 § 1 KPK wynika, że w takiej sytuacji prokurator może skierować sprawę do sądu w formie wniosku, a nie aktu oskarżenia. Wniosek powinien być przygotowany z odpowiednim zastosowaniem wskazanych przepisów dotyczących treści aktu oskarżenia. Prokurator może w nim wskazać proponowany okres próby, obowiązki dla oskarżonego, a zależnie od okoliczności także wnioski dotyczące dozoru. Do wniosku należy dołączyć, dla wiadomości sądu, listę ujawnionych osób pokrzywdzonych wraz z ich adresami.

3. Przykład codziennego zastosowania

W postępowaniu przygotowawczym prokurator dochodzi do wniosku, że istnieją podstawy do warunkowego umorzenia postępowania wobec oskarżonego. Zamiast sporządzać akt oskarżenia, przygotowuje więc wniosek skierowany do sądu na podstawie art. 336 KPK. W uzasadnieniu wskazuje dowody, z których wynika, że wina oskarżonego nie budzi wątpliwości, oraz okoliczności przemawiające za warunkowym umorzeniem. Może także zaproponować okres próby i określone obowiązki, a następnie dołączyć listę znanych pokrzywdzonych z ich adresami. Sąd otrzymuje wniosek wraz z materiałami i informacjami wymaganymi przez przepisy stosowane odpowiednio do aktu oskarżenia.

4. Częste nieporozumienia lub błędy

Częstym nieporozumieniem jest utożsamianie wniosku z art. 336 KPK z aktem oskarżenia. Przepis wyraźnie przewiduje, że wniosek o warunkowe umorzenie może zostać sporządzony zamiast aktu oskarżenia, lecz do jego treści stosuje się odpowiednio część przepisów dotyczących aktu oskarżenia. Nie należy też zakładać, że prokurator ma obowiązek wskazać we wniosku okres próby, obowiązki i dozór w każdym przypadku, ponieważ § 3 posługuje się zwrotem „może”. Błędem byłoby również pominięcie listy ujawnionych pokrzywdzonych z adresami, gdy takie osoby zostały ujawnione w sprawie. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.