Co dokładnie stanowi przepis
Art. 217 KPK reguluje wydanie rzeczy, które mogą mieć znaczenie dowodowe w sprawie karnej albo podlegać zajęciu dla zabezpieczenia określonych należności i środków o charakterze majątkowym. Obowiązek wydania powstaje na żądanie sądu lub prokuratora, a gdy sprawa nie cierpi zwłoki, także na żądanie Policji albo innego uprawnionego organu. Przepis wymienia między innymi zabezpieczenie kar majątkowych, środków karnych o charakterze majątkowym, przepadku, środków kompensacyjnych oraz roszczeń o naprawienie szkody. Osoba, która ma rzecz podlegającą wydaniu, powinna zostać najpierw wezwana do dobrowolnego jej wydania.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Art. 217 KPK stosuje się wtedy, gdy istnieje rzecz mogąca służyć jako dowód w konkretnej sprawie albo rzecz, którą można zająć w celu zabezpieczenia wskazanych w przepisie należności. Chodzi o rzeczy pozostające w posiadaniu osoby, do której organ kieruje żądanie wydania. Jeżeli dochodzi do zatrzymania rzeczy, odpowiednio stosuje się art. 228 KPK, przy czym protokół nie musi być sporządzony, gdy rzecz zostaje załączona do akt sprawy. Gdy żądanie kieruje Policja lub inny uprawniony organ działający we własnym zakresie, osoba wydająca rzecz może niezwłocznie zażądać postanowienia sądu lub prokuratora zatwierdzającego zatrzymanie.
Przykład zastosowania
W toku postępowania prokurator uznaje, że dokument przechowywany przez określoną osobę może stanowić dowód w sprawie. Osoba ta zostaje wezwana do dobrowolnego wydania dokumentu na żądanie uprawnionego organu. Jeżeli dokument zostanie wydany Policji działającej we własnym zakresie, wydający może złożyć wniosek o sporządzenie i doręczenie postanowienia zatwierdzającego zatrzymanie. Postanowienie powinno zostać doręczone w terminie 14 dni od zatrzymania rzeczy.
Częste nieporozumienia lub błędy
Dobrowolne wydanie rzeczy nie oznacza, że osoba posiadająca rzecz może pominąć wezwanie organu lub samodzielnie ocenić, czy rzecz będzie potrzebna jako dowód. Przepis przewiduje właśnie wezwanie do wydania dobrowolnego, a dopiero w razie odmowy dopuszcza odebranie rzeczy. Błędem jest także utożsamianie każdego żądania Policji z żądaniem prokuratora, ponieważ § 4 przyznaje szczególne uprawnienie do żądania postanowienia zatwierdzającego zatrzymanie, gdy Policja lub inny organ działa we własnym zakresie. Nie należy również zakładać, że protokół zawsze musi zostać sporządzony, ponieważ art. 217 § 3 KPK przewiduje wyjątek dla rzeczy załączonej do akt sprawy. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.