Art. 212.

1. Co dokładnie stanowi przepis

Art. 212 KPK stanowi, że w toku oględzin lub eksperymentu procesowego można przeprowadzać nie tylko działania typowe dla tych czynności, lecz także przesłuchania oraz inne czynności dowodowe. Przepis łączy te możliwości z czasem trwania oględzin albo eksperymentu procesowego. Sformułowanie „można” wskazuje na dopuszczalność takiego działania, a nie na obowiązek przeprowadzenia dodatkowej czynności w każdym przypadku. Norma nie określa, jakie konkretnie przesłuchanie ma być wykonane ani nie tworzy zamkniętego katalogu pozostałych czynności dowodowych. Jej treścią jest możliwość połączenia w toku wskazanych czynności procesowych dalszych działań służących przeprowadzeniu dowodu. Przepis nie stanowi natomiast samodzielnej podstawy do utożsamienia oględzin, eksperymentu procesowego i przesłuchania, ponieważ wskazuje jedynie na możliwość ich przeprowadzenia w tym samym toku.

2. Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis ma zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy trwają oględziny albo eksperyment procesowy. Nie dotyczy on dowolnego momentu postępowania, lecz dopuszcza przeprowadzenie dodatkowej czynności właśnie w toku jednego z tych dwóch działań. Dodatkową czynnością może być przesłuchanie, ale ustawodawca dopuszcza również inne czynności dowodowe. Art. 212 KPK nie uzależnia tej możliwości od wskazania w jego treści szczególnego rodzaju sprawy, osoby przesłuchiwanej ani przedmiotu oględzin. Z przepisu nie wynika też, aby samo prowadzenie oględzin lub eksperymentu zawsze wymagało równoczesnego wykonania innej czynności dowodowej. Znaczenie ma więc związek czasowy wskazany w przepisie: dodatkowe działania mogą być wykonywane podczas toku oględzin lub eksperymentu, a nie wyłącznie przed ich rozpoczęciem czy po ich zakończeniu.

3. Konkretny, codzienny przykład zastosowania

Przykładowo w trakcie oględzin określonego miejsca można jednocześnie przeprowadzić przesłuchanie osoby, jeżeli czynność ta ma zostać wykonana w tym toku. Taka sytuacja mieści się w brzmieniu art. 212 KPK, ponieważ przepis wyraźnie wymienia przesłuchanie obok oględzin. Możliwe jest także wykonanie podczas tej samej czynności innego działania dowodowego, o ile ma ono charakter czynności dowodowej. Przepis nie przesądza jednak, jakie pytania zostaną zadane, jaki dowód zostanie przeprowadzony ani jakie znaczenie będzie miał jego wynik.

4. Częste nieporozumienia lub błędy

Częstym nieporozumieniem byłoby odczytywanie art. 212 KPK jako nakazu przesłuchania przy każdych oględzinach lub każdym eksperymencie procesowym. Z użytego zwrotu „można” wynika bowiem możliwość, a nie obowiązek. Błędem byłoby także ograniczanie przepisu wyłącznie do przesłuchań, ponieważ obejmuje on również inne czynności dowodowe. Jednocześnie sam art. 212 KPK nie rozstrzyga wszystkich zasad prowadzenia takich czynności, ich przebiegu ani oceny dowodów. Nie można również wyprowadzać z tego artykułu szczególnych skutków dla każdej czynności wykonanej w taki sposób, gdyż ustawa w jego treści takich skutków nie wskazuje. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.