Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
Aktualizacja: 19 sierpnia 2026
W celu sprawdzenia okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy można przeprowadzić, w drodze eksperymentu procesowego, doświadczenie lub odtworzenie przebiegu stanowiących przedmiot rozpoznania zdarzeń lub ich fragmentów.
Art. 211 KPK pozwala przeprowadzić eksperyment procesowy, gdy ma on służyć sprawdzeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Przepis wskazuje dwa możliwe sposoby takiego działania: doświadczenie albo odtworzenie przebiegu zdarzeń będących przedmiotem rozpoznania. Odtworzenie może dotyczyć całego zdarzenia, ale także tylko jego fragmentów. Celem nie jest samo powtórzenie zdarzenia, lecz zweryfikowanie okoliczności, które mają znaczenie dla rozpoznawanej sprawy. Art. 211 KPK nie przesądza, jaki ma być wynik eksperymentu, lecz tworzy podstawę do sprawdzenia określonych faktów.
Przepis znajduje zastosowanie wtedy, gdy w sprawie występują okoliczności wymagające sprawdzenia, a ich znaczenie dla sprawy jest istotne. Z treści art. 211 KPK wynika, że można wykorzystać zarówno doświadczenie, jak i odtworzenie przebiegu zdarzenia. Doświadczenie może polegać na sprawdzeniu określonego zjawiska lub możliwości wykonania danej czynności w danych warunkach. Odtworzenie przebiegu zdarzeń służy natomiast odtworzeniu sytuacji stanowiącej przedmiot rozpoznania. Przepis obejmuje również przypadki, w których dla wyjaśnienia sprawy wystarczające jest zbadanie jedynie fragmentu zdarzenia.
W sprawie dotyczącej zdarzenia na parkingu istotne może być ustalenie, czy z konkretnego miejsca można było zauważyć nadjeżdżający pojazd. W celu sprawdzenia tej okoliczności można odtworzyć ustawienie pojazdów oraz pozycję osoby, która obserwowała zdarzenie. Taki eksperyment nie polega na rozstrzygnięciu, kto ponosi odpowiedzialność, lecz na sprawdzeniu możliwości dostrzeżenia określonego faktu. Jeżeli badanie dotyczy tylko widoczności z danego miejsca, odtworzeniu podlega fragment przebiegu zdarzenia. Art. 211 KPK pozwala więc zweryfikować okoliczność istotną dla sprawy poprzez praktyczne sprawdzenie jej w warunkach zbliżonych do opisywanej sytuacji.
Częstym nieporozumieniem jest utożsamianie eksperymentu procesowego z dowolnym odtworzeniem zdarzenia. Art. 211 KPK wymaga bowiem, aby działanie miało na celu sprawdzenie okoliczności istotnych dla sprawy. Nie wynika z przepisu, że zawsze trzeba odtwarzać całe zdarzenie, ponieważ ustawodawca wyraźnie dopuszcza badanie jego fragmentów. Błędem byłoby także uznanie, że eksperyment samodzielnie przesądza o wszystkich faktach lub o odpowiedzialności osoby uczestniczącej w postępowaniu. Przepis nie określa szczegółowego przebiegu każdego eksperymentu, lecz wskazuje jego cel oraz podstawowe formy. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Jest to doświadczenie albo odtworzenie przebiegu zdarzenia lub jego fragmentu. Ma służyć sprawdzeniu okoliczności istotnych dla sprawy.
Nie. Art. 211 KPK wyraźnie pozwala odtworzyć również fragmenty zdarzeń będących przedmiotem rozpoznania.
Celem jest sprawdzenie okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy. Przepis nie wskazuje, jaki wynik powinno przynieść takie sprawdzenie.
Tak. Przepis wymienia doświadczenie jako jedną z form eksperymentu procesowego, obok odtworzenia przebiegu zdarzeń.
Art. 211 KPK dotyczy sprawdzania istotnych okoliczności. Z jego treści nie wynika, aby sam eksperyment przesądzał o odpowiedzialności karnej.
Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.
Zapytaj AI