Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 199.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

Złożone wobec biegłego albo wobec lekarza udzielającego pomocy medycznej oświadczenia oskarżonego, dotyczące zarzucanego mu czynu, nie mogą stanowić dowodu.

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 199 KPK stanowi, że oświadczenia oskarżonego dotyczące zarzucanego mu czynu nie mogą być dowodem, jeżeli zostały złożone wobec biegłego albo lekarza udzielającego pomocy medycznej. Przepis wprost wyłącza możliwość wykorzystania takich wypowiedzi jako dowodu w postępowaniu karnym. Chodzi o treść oświadczeń odnoszących się do czynu zarzuconego konkretnej osobie jako oskarżonemu. Norma nie opisuje sposobu przesłuchiwania oskarżonego ani nie ustanawia ogólnego zakazu rozmowy z biegłym lub lekarzem. Określa natomiast szczególną regułę dotyczącą niedopuszczalności dowodowej wskazanych oświadczeń.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 199 KPK ma zastosowanie, gdy oświadczenie składa osoba mająca status oskarżonego. Wypowiedź musi dotyczyć czynu, który został tej osobie zarzucony w sprawie. Oświadczenie musi być złożone wobec biegłego albo wobec lekarza udzielającego pomocy medycznej. Przepis obejmuje więc dwie wskazane w nim sytuacje, związane odpowiednio z udziałem biegłego oraz z udzielaniem pomocy medycznej przez lekarza. Jeżeli te warunki są spełnione, treść oświadczenia nie może stanowić dowodu. Regulacja odnosi się do samych oświadczeń oskarżonego, a nie przesądza samodzielnie o znaczeniu dowodowym wszystkich innych informacji uzyskanych w toku badania lub leczenia.

Przykład codziennego zastosowania

Oskarżony trafia do lekarza po zdarzeniu, w związku z którym przedstawiono mu zarzut popełnienia czynu. Podczas udzielania pomocy medycznej opisuje lekarzowi własnymi słowami przebieg tego zdarzenia. Następnie w postępowaniu pojawia się kwestia wykorzystania tej wypowiedzi dla ustalenia, czy oskarżony dopuścił się zarzucanego czynu. Zgodnie z art. 199 KPK oświadczenie złożone lekarzowi udzielającemu pomocy medycznej nie może w takiej sytuacji stanowić dowodu.

Częste nieporozumienia lub błędy

Błędem byłoby uznanie, że art. 199 KPK zakazuje oskarżonemu składania jakichkolwiek wyjaśnień lub wypowiedzi w sprawie. Przepis dotyczy wyłącznie oświadczeń złożonych wobec biegłego albo lekarza udzielającego pomocy medycznej oraz odnoszących się do zarzucanego czynu. Nie należy także utożsamiać tego przepisu z ogólnymi zasadami przesłuchiwania świadków, ponieważ jego treść wskazuje konkretnie na oskarżonego i określone osoby, wobec których składa on oświadczenie. Kolejnym błędem jest przyjęcie, że z art. 199 KPK wynika automatyczne wyłączenie wszystkich dokumentów medycznych lub każdej opinii biegłego. Przepis mówi wprost o niedopuszczalności dowodowej oświadczeń oskarżonego, dlatego jego zakres należy oceniać według tej treści. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy lekarz może być dowodem z rozmowy z oskarżonym?

Art. 199 KPK stanowi, że oświadczenia oskarżonego o zarzucanym mu czynie, złożone lekarzowi udzielającemu pomocy medycznej, nie mogą stanowić dowodu.

Czy art. 199 KPK dotyczy każdej wypowiedzi oskarżonego?

Nie. Przepis dotyczy oświadczeń odnoszących się do zarzucanego czynu i złożonych wobec biegłego albo lekarza udzielającego pomocy medycznej.

Czy oświadczenie złożone biegłemu może być wykorzystane przeciwko oskarżonemu?

Nie, jeżeli dotyczy zarzucanego oskarżonemu czynu. Art. 199 KPK wyraźnie wyłącza takie oświadczenie z materiału dowodowego.

Czy art. 199 KPK wyłącza opinię biegłego?

Przepis mówi o oświadczeniach oskarżonego złożonych wobec biegłego. Nie stanowi wprost, że każda opinia biegłego nie może być dowodem.

Kogo chroni art. 199 KPK?

Przepis odnosi się do osoby mającej status oskarżonego. Ochrona obejmuje jej oświadczenia dotyczące zarzucanego czynu, złożone wobec wskazanych w przepisie osób.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI