Co dokładnie stanowi przepis
Art. 199 KPK stanowi, że oświadczenia oskarżonego dotyczące zarzucanego mu czynu nie mogą być dowodem, jeżeli zostały złożone wobec biegłego albo lekarza udzielającego pomocy medycznej. Przepis wprost wyłącza możliwość wykorzystania takich wypowiedzi jako dowodu w postępowaniu karnym. Chodzi o treść oświadczeń odnoszących się do czynu zarzuconego konkretnej osobie jako oskarżonemu. Norma nie opisuje sposobu przesłuchiwania oskarżonego ani nie ustanawia ogólnego zakazu rozmowy z biegłym lub lekarzem. Określa natomiast szczególną regułę dotyczącą niedopuszczalności dowodowej wskazanych oświadczeń.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Art. 199 KPK ma zastosowanie, gdy oświadczenie składa osoba mająca status oskarżonego. Wypowiedź musi dotyczyć czynu, który został tej osobie zarzucony w sprawie. Oświadczenie musi być złożone wobec biegłego albo wobec lekarza udzielającego pomocy medycznej. Przepis obejmuje więc dwie wskazane w nim sytuacje, związane odpowiednio z udziałem biegłego oraz z udzielaniem pomocy medycznej przez lekarza. Jeżeli te warunki są spełnione, treść oświadczenia nie może stanowić dowodu. Regulacja odnosi się do samych oświadczeń oskarżonego, a nie przesądza samodzielnie o znaczeniu dowodowym wszystkich innych informacji uzyskanych w toku badania lub leczenia.
Przykład codziennego zastosowania
Oskarżony trafia do lekarza po zdarzeniu, w związku z którym przedstawiono mu zarzut popełnienia czynu. Podczas udzielania pomocy medycznej opisuje lekarzowi własnymi słowami przebieg tego zdarzenia. Następnie w postępowaniu pojawia się kwestia wykorzystania tej wypowiedzi dla ustalenia, czy oskarżony dopuścił się zarzucanego czynu. Zgodnie z art. 199 KPK oświadczenie złożone lekarzowi udzielającemu pomocy medycznej nie może w takiej sytuacji stanowić dowodu.
Częste nieporozumienia lub błędy
Błędem byłoby uznanie, że art. 199 KPK zakazuje oskarżonemu składania jakichkolwiek wyjaśnień lub wypowiedzi w sprawie. Przepis dotyczy wyłącznie oświadczeń złożonych wobec biegłego albo lekarza udzielającego pomocy medycznej oraz odnoszących się do zarzucanego czynu. Nie należy także utożsamiać tego przepisu z ogólnymi zasadami przesłuchiwania świadków, ponieważ jego treść wskazuje konkretnie na oskarżonego i określone osoby, wobec których składa on oświadczenie. Kolejnym błędem jest przyjęcie, że z art. 199 KPK wynika automatyczne wyłączenie wszystkich dokumentów medycznych lub każdej opinii biegłego. Przepis mówi wprost o niedopuszczalności dowodowej oświadczeń oskarżonego, dlatego jego zakres należy oceniać według tej treści. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.