Art. 198.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 198 KPK reguluje sposób udostępniania biegłemu materiałów potrzebnych do wydania opinii. Sąd albo prokurator może przekazać biegłemu poszczególne dokumenty z akt sprawy lub ich uwierzytelnione kopie, jeżeli jest to niezbędne do sporządzenia opinii. Dokumenty mogą być przekazane również w postaci elektronicznej. Przepis ogranicza zarazem dostęp nowego biegłego do wcześniejszych opinii, gdy został on powołany dlatego, że poprzednia opinia była niepełna, niejasna lub sprzeczna z innymi opiniami. Taką wcześniejszą opinię można udostępnić tylko wyjątkowo, w szczególnie uzasadnionym wypadku i wyłącznie w niezbędnym zakresie, gdy przedmiot nowej opinii bezpośrednio dotyczy jej treści.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 198 KPK stosuje się wtedy, gdy w postępowaniu karnym potrzebna jest opinia biegłego i biegły wymaga dostępu do określonych dokumentów z akt. Udostępnienie nie obejmuje automatycznie całych akt, ponieważ przepis wskazuje na poszczególne dokumenty niezbędne do wydania opinii. Jeżeli dokumenty, ich wersje elektroniczne albo uwierzytelnione kopie zostały biegłemu udostępnione, należy sporządzić notatkę urzędową zawierającą ich wykaz. Notatka musi być podpisana przez osobę sporządzającą, ze wskazaniem jej imienia, nazwiska i stanowiska służbowego, a następnie dołączona do akt sprawy. W miarę potrzeby biegłego można także wezwać do udziału w przeprowadzaniu dowodów, a organ procesowy może zastrzec swoją obecność przy badaniach, o ile nie pogorszy to wyniku badania.

Przykład zastosowania

W sprawie konieczne jest uzyskanie opinii biegłego na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach. Prokurator udostępnia mu tylko dokumenty potrzebne do wykonania zleconej ekspertyzy, przy czym przekazanie może nastąpić w postaci elektronicznej. Osoba udostępniająca sporządza notatkę urzędową z wykazem przekazanych materiałów i dołącza ją do akt. Jeżeli po zleceniu opinii pojawi się potrzeba doprecyzowania jej zakresu, organ procesowy może zmienić pytania skierowane do biegłego albo zadać pytania dodatkowe.

Częste nieporozumienia lub błędy

Art. 198 KPK nie oznacza, że biegły zawsze otrzymuje pełny dostęp do wszystkich akt sprawy. Zakres udostępnianych dokumentów powinien pozostawać związany z potrzebą wydania opinii. Błędem byłoby także pominięcie notatki urzędowej dokumentującej materiały przekazane biegłemu przed wydaniem opinii. Szczególnej ostrożności wymaga przekazanie biegłemu wcześniejszych opinii, ponieważ co do zasady nie udostępnia się ich biegłemu powołanemu do usunięcia niejasności, niepełności albo sprzeczności opinii. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.