Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
Aktualizacja: 19 sierpnia 2026
Stosowanie w czasie badania przez biegłego środków technicznych mających na celu kontrolę nieświadomych reakcji organizmu badanej osoby możliwe jest wyłącznie za jej zgodą. Przepisu art. 199 nie stosuje się.
Art. 199a KPK dotyczy stosowania przez biegłego środków technicznych służących kontroli nieświadomych reakcji organizmu osoby badanej. Przepis pozwala na użycie takich środków wyłącznie wtedy, gdy badana osoba wyrazi na to zgodę. Zgoda tej osoby jest więc warunkiem wskazanym wprost w treści art. 199a KPK. Norma odnosi się do działań prowadzonych w czasie badania przez biegłego, a nie do każdej czynności podejmowanej w postępowaniu karnym. Przepis stanowi również, że w takim przypadku nie stosuje się art. 199 KPK.
Art. 199a KPK znajduje zastosowanie, gdy badanie wykonuje biegły i w jego trakcie planowane jest użycie środków technicznych kontrolujących nieświadome reakcje organizmu badanej osoby. Konieczne jest zatem łączne wystąpienie badania, udziału biegłego oraz zamiaru zastosowania wskazanych środków technicznych. Decydujące znaczenie ma zgoda osoby poddawanej badaniu. Bez tej zgody przepis nie pozwala na stosowanie opisanych środków. Art. 199a KPK nie określa natomiast formy zgody ani szczegółowego sposobu przeprowadzenia badania.
W postępowaniu karnym biegły bada osobę i rozważa użycie urządzenia technicznego, które ma kontrolować jej nieświadome reakcje organizmu w czasie badania. Zanim zastosuje taki środek, musi uzyskać zgodę osoby badanej, ponieważ wymaga tego art. 199a KPK. Jeżeli osoba zgody nie wyrazi, biegły nie może skorzystać z tego rodzaju środka na podstawie tego przepisu. Sam fakt prowadzenia postępowania karnego albo potrzeba uzyskania opinii biegłego nie zastępują zgody wymaganej przez ustawę.
Błędem byłoby uznanie, że art. 199a KPK dotyczy wszystkich badań medycznych lub wszystkich czynności wykonywanych wobec osoby w postępowaniu karnym. Przepis odnosi się konkretnie do środków technicznych kontrolujących nieświadome reakcje organizmu, stosowanych podczas badania przez biegłego. Nie należy także przyjmować, że z przepisu wynika możliwość użycia takich środków mimo braku zgody, ponieważ ustawa wyraźnie uzależnia ich zastosowanie od zgody badanej osoby. Nie można też pomijać zdania wyłączającego stosowanie art. 199 KPK w sytuacji objętej art. 199a KPK. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Nie. Art. 199a KPK pozwala na stosowanie takich środków technicznych wyłącznie za zgodą osoby badanej.
Przepis dotyczy osoby badanej przez biegłego, jeżeli w czasie badania mają być użyte środki techniczne kontrolujące nieświadome reakcje organizmu.
Nie. Art. 199a KPK wskazuje wymóg zgody, ale nie określa jej formy ani szczegółowej procedury jej uzyskania.
Nie. Art. 199a KPK wprost stanowi, że art. 199 KPK nie stosuje się w tej sytuacji.
Nie. Dotyczy wyłącznie środków technicznych stosowanych przez biegłego w celu kontroli nieświadomych reakcji organizmu badanej osoby.
Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.
Zapytaj AI