Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
Aktualizacja: 19 sierpnia 2026
Do pełnienia czynności biegłego jest obowiązany nie tylko biegły sądowy, lecz także każda osoba, o której wiadomo, że ma odpowiednią wiedzę w danej dziedzinie.
Art. 195 KPK ustanawia obowiązek pełnienia czynności biegłego nie tylko wobec osoby mającej status biegłego sądowego. Przepis obejmuje również każdą osobę, o której wiadomo, że posiada odpowiednią wiedzę w określonej dziedzinie. Decydujące znaczenie ma więc posiadanie wiedzy odpowiadającej zagadnieniu wymagającemu oceny, a nie samo umieszczenie na liście biegłych sądowych. Norma ma charakter szeroki, ponieważ używa sformułowania „każda osoba”, lecz łączy je z warunkiem odpowiedniej wiedzy. Artykuł nie określa natomiast samodzielnie sposobu potwierdzania tej wiedzy, zakresu zleconych czynności ani skutków niewykonania obowiązku.
Art. 195 KPK ma zastosowanie wtedy, gdy w postępowaniu karnym dana osoba ma pełnić czynności biegłego i wiadomo, że ma wiedzę właściwą dla danej dziedziny. Przepis odnosi się zarówno do biegłego sądowego, jak i do osoby, która nie ma takiego formalnego statusu. Istotne jest, aby wiedza tej osoby była odpowiednia właśnie do sprawy lub zagadnienia, w którym ma ona wykonywać czynności. Sam fakt wykonywania określonego zawodu albo posiadania ogólnego doświadczenia nie przesądza jeszcze, czy wiedza jest odpowiednia w rozumieniu tego przepisu. Z brzmienia art. 195 KPK wynika jednak, że brak wpisu na listę biegłych sądowych nie wyklucza objęcia danej osoby obowiązkiem.
W sprawie karnej potrzebne jest wyjaśnienie zagadnienia technicznego, a osoba posiadająca specjalistyczną wiedzę w tej dziedzinie nie jest biegłym sądowym. Jeżeli wiadomo, że jej wiedza jest odpowiednia do tego zagadnienia, art. 195 KPK przewiduje obowiązek pełnienia przez nią czynności biegłego. Oznacza to, że status biegłego sądowego nie jest jedyną podstawą objęcia kogoś takim obowiązkiem. Przepis pozwala więc uwzględnić także wiedzę osób spoza grona biegłych sądowych, jeżeli odpowiada ona potrzebom konkretnej dziedziny.
Błędem byłoby przyjęcie, że czynności biegłego może wykonywać wyłącznie osoba wpisana na listę biegłych sądowych. Art. 195 KPK wyraźnie rozszerza obowiązek także na inne osoby mające odpowiednią wiedzę. Nie należy jednak rozumieć przepisu jako automatycznego objęcia obowiązkiem każdej osoby posiadającej jakiekolwiek doświadczenie zawodowe. Wiedza musi być odpowiednia w danej dziedzinie, a sam art. 195 KPK nie opisuje szczegółowych kryteriów jej oceny ani pozostałych kwestii związanych z wykonywaniem czynności biegłego. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Nie. Art. 195 KPK obejmuje także każdą osobę, o której wiadomo, że ma odpowiednią wiedzę w danej dziedzinie.
Z art. 195 KPK wynika, że nie jest to warunek wyłączny. Przepis wskazuje również na osoby spoza tej listy, jeśli mają odpowiednią wiedzę.
Przepis wiąże ją z daną dziedziną. Nie podaje jednak szczegółowych kryteriów, według których należy ją ustalać.
Nie wynika to automatycznie z art. 195 KPK. Znaczenie ma to, czy dana osoba ma wiedzę odpowiednią do konkretnej dziedziny.
Nie. Ten przepis wskazuje, kto jest obowiązany do pełnienia czynności biegłego, ale nie reguluje samodzielnie skutków niewykonania obowiązku.
Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.
Zapytaj AI