Co dokładnie stanowi przepis
Art. 194 KPK określa elementy postanowienia, którym organ procesowy dopuszcza dowód z opinii biegłego. Przepis wymaga, aby w takim postanowieniu wskazać imię, nazwisko oraz specjalność biegłego, a przy kilku biegłych dane każdego z nich. Gdy opinia ma zostać sporządzona przez instytucję, postanowienie może, w razie potrzeby, określać specjalność i kwalifikacje osób uczestniczących w ekspertyzie. Należy również opisać przedmiot i zakres ekspertyzy, a gdy jest to potrzebne, sformułować pytania szczegółowe. Trzecim obowiązkowym elementem jest termin dostarczenia opinii. Wymienienie tych danych ma sprawić, że z samego postanowienia wynika, kto ma wykonać ekspertyzę, czego ona dotyczy i kiedy ma być przedstawiona.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Art. 194 KPK ma zastosowanie wtedy, gdy w postępowaniu wydaje się postanowienie o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego. Dotyczy więc etapu określania ram ekspertyzy, zanim opinia zostanie dostarczona. Jeżeli dowód ma być przeprowadzony przez instytucję, przepis pozwala wskazać specjalność i kwalifikacje osób, które powinny uczestniczyć w ekspertyzie, ale tylko w razie potrzeby. Ustawa odróżnia wskazanie osoby lub osób wykonujących ekspertyzę od określenia jej przedmiotu i zakresu. Pytania szczegółowe nie są wskazane jako element wymagany w każdym przypadku, lecz jako element formułowany w miarę potrzeby. Termin dostarczenia opinii powinien natomiast zostać określony w postanowieniu.
Przykład w codziennej sytuacji
W sprawie dotyczącej wypadku drogowego organ procesowy może wydać postanowienie o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków. W postanowieniu powinien wtedy wskazać biegłego i jego specjalność, a także opisać przedmiot oraz zakres ekspertyzy, na przykład analizę przebiegu zdarzenia na podstawie zabezpieczonych śladów. Może również zadać pytania szczegółowe, takie jak pytanie o możliwą prędkość pojazdu lub możliwość uniknięcia zderzenia w określonych warunkach. Zgodnie z Art. 194 KPK postanowienie musi ponadto zawierać termin, w którym opinia ma zostać dostarczona. Tak sporządzone postanowienie nie przesądza, jakiej odpowiedzi udzieli biegły w swojej opinii.
Częste nieporozumienia lub błędy
Art. 194 KPK nie przesądza, jakie wnioski ma zawierać opinia ani jaka ma być jej treść merytoryczna. Przepis nie wskazuje jednego, z góry określonego terminu na przygotowanie opinii, lecz wymaga wpisania terminu jej dostarczenia do postanowienia. Błędem jest utożsamianie wskazania specjalności biegłego z określeniem przedmiotu ekspertyzy, ponieważ są to odrębne elementy postanowienia. Nie w każdej sprawie konieczne jest formułowanie pytań szczegółowych, gdyż ustawa nakazuje je podać tylko w miarę potrzeby. Błędem byłoby także pominięcie terminu dostarczenia opinii, ponieważ przepis wymienia go wprost. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.