Co dokładnie stanowi przepis
Art. 164 KPK reguluje sposób działania sądu, gdy konieczne jest odtworzenie akt sprawy. Przepis wskazuje, że sąd przeprowadza w tym celu postępowanie, w tym także dowody, które uzna za konieczne. Oznacza to, że sąd ustala treść utraconych lub zniszczonych akt na podstawie dostępnych informacji i materiałów. Ustawa wymienia przykładowe źródła, takie jak wpisy do rejestrów karnych, repertoriów, ksiąg biurowych, utrwalenia dźwięku lub obrazu oraz notatki osób uczestniczących w rozprawie. Sąd może również przesłuchać jako świadków uczestników sprawy, której akta zaginęły albo uległy zniszczeniu, a także inne osoby mające wiadomości o treści akt.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Art. 164 KPK ma zastosowanie wtedy, gdy akta konkretnej sprawy zaginęły lub zostały zniszczone i trzeba odtworzyć ich treść. Przepis nie ogranicza źródeł informacji wyłącznie do dokumentów znajdujących się w sądzie. Sąd może korzystać zarówno z urzędowych zapisów i materiałów utrwalonych, jak i z wiedzy osób związanych z wcześniejszym przebiegiem sprawy. Zakres postępowania oraz potrzebnych dowodów zależy od tego, co sąd uzna za konieczne do odtworzenia akt. Strony mają prawo uczestniczyć w posiedzeniu, a więc przepis wyraźnie zapewnia im udział w tej czynności sądu.
Przykład codziennego zastosowania
W sprawie karnej część akt została zniszczona, a sąd musi ustalić, jakie czynności zostały wcześniej przeprowadzone. Może wtedy sprawdzić wpisy w repertorium i innych księgach biurowych, zapoznać się z zachowanym nagraniem rozprawy oraz uwzględnić notatki protokolanta lub sędziego. Jeżeli materiały te nie wystarczą, sąd może przesłuchać osoby, które uczestniczyły w rozprawie albo znają treść utraconych dokumentów. Strony mogą wziąć udział w posiedzeniu dotyczącym odtworzenia akt.
Częste nieporozumienia lub błędy przy stosowaniu przepisu
Błędem byłoby przyjęcie, że art. 164 KPK pozwala sądowi korzystać wyłącznie z zachowanych dokumentów urzędowych. Przepis wprost przewiduje również możliwość wykorzystania nagrań, notatek oraz zeznań osób mających wiadomości o aktach. Wymienione w ustawie źródła mają charakter przykładowy, ponieważ sąd może przeprowadzić dowody uznane za konieczne. Nie należy także utożsamiać możliwości przesłuchania uczestników sprawy z obowiązkiem przesłuchania każdej takiej osoby, gdyż przepis stanowi, że sąd może to zrobić. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.