Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 156.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

§ 1.Stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej oraz daje możność sporządzenia z nich odpisów lub kopii. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępnione również innym osobom. Informacje o aktach sprawy mogą być udostępnione także za pomocą systemu teleinformatycznego, jeżeli względy techniczne nie stoją temu na przeszkodzie.

§ 1a.(uchylony)

§ 2.Na wniosek oskarżonego lub jego obrońcy wydaje się odpłatnie kopie dokumentów z akt sprawy. Kopie takie wydaje się odpłatnie, na wniosek, również innym stronom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym. Zarządzenie w przedmiocie wniosku może wydać również referendarz sądowy. Od kopii wykonanej samodzielnie nie pobiera się opłaty.

§ 3.Prezes sądu lub referendarz sądowy może w razie uzasadnionej potrzeby zarządzić wydanie odpłatnie uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy.

§ 4.Jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo ujawnienia informacji niejawnych o klauzuli tajności „tajne” lub „ściśle tajne”, przeglądanie akt, sporządzanie odpisów i kopii odbywa się z zachowaniem rygorów określonych przez prezesa sądu lub sąd. Uwierzytelnionych odpisów i kopii nie wydaje się, chyba że ustawa stanowi inaczej.

§ 5.Jeżeli nie zachodzi potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub ochrony ważnego interesu państwa, w toku postępowania przygotowawczego stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom usta- wowym udostępnia się akta, umożliwia sporządzanie odpisów lub kopii oraz wydaje odpłatnie uwierzytelnione odpisy lub kopie. W przedmiocie udostępnienia akt, sporządzenia odpisów lub kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów lub kopii prowadzący postępowanie przygotowawcze wydaje zarządzenie. W wypadku odmowy udostępnienia akt pokrzywdzonemu na jego wniosek należy poinformować go o możliwości udostępnienia mu akt w późniejszym terminie. Z chwilą powiadomienia podejrzanego lub obrońcy o terminie końcowego zaznajomienia z materiałami postępowania przygotowawczego pokrzywdzonemu, jego pełnomocnikowi lub przedstawicielowi ustawowemu nie można odmówić udostępnienia akt, umożliwienia sporządzania odpisów lub kopii oraz wydania odpisów lub kopii. Za zgodą prokuratora akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępnione innym osobom. Prokurator może udostępnić akta w postaci elektronicznej.

§ 5a.W razie złożenia w toku postępowania przygotowawczego wniosku o zastosowanie albo przedłużenie tymczasowego aresztowania podejrzanemu i jego obrońcy udostępnia się niezwłocznie akta sprawy w części zawierającej treść dowodów dołączonych do wniosku, z wyłączeniem dowodów z zeznań świadków, o których mowa w art. 250 § 2b.

§ 5b.Przepis § 5 stosuje się odpowiednio do udostępniania akt zakończonego postępowania przygotowawczego.

§ 6.Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wysokość opłaty za wydanie kopii dokumentów oraz uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy, mając na uwadze koszt wykonania takich kopii i odpisów.

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 156 KPK reguluje dostęp do akt zarówno sprawy sądowej, jak i postępowania przygotowawczego. W sprawie sądowej akta udostępnia się stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym, którzy mogą także sporządzać z nich odpisy lub kopie. Inne osoby mogą uzyskać dostęp do akt sprawy sądowej za zgodą prezesa sądu. Przepis dopuszcza również udostępnianie informacji o aktach za pomocą systemu teleinformatycznego, jeżeli nie sprzeciwiają się temu względy techniczne. Art. 156 KPK przewiduje także zasady wydawania odpłatnych kopii dokumentów oraz, w uzasadnionej potrzebie, uwierzytelnionych odpisów z akt.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis ma zastosowanie, gdy uczestnik postępowania chce zapoznać się z dokumentami znajdującymi się w aktach, sporządzić ich kopię albo otrzymać odpis. W postępowaniu przygotowawczym dostęp stron i ich przedstawicieli zależy od tego, czy nie jest potrzebne zabezpieczenie prawidłowego toku postępowania lub ochrona ważnego interesu państwa. O udostępnieniu akt i związanych z nim czynnościach zarządza prowadzący postępowanie przygotowawcze. Przy odmowie udostępnienia akt pokrzywdzonemu na jego wniosek należy poinformować go o możliwości uzyskania dostępu w późniejszym terminie. Po powiadomieniu podejrzanego lub obrońcy o terminie końcowego zaznajomienia z materiałami postępowania przygotowawczego nie można odmówić pokrzywdzonemu, jego pełnomocnikowi ani przedstawicielowi ustawowemu dostępu do akt oraz możliwości sporządzania i uzyskania odpisów lub kopii. Gdy złożono wniosek o zastosowanie albo przedłużenie tymczasowego aresztowania, podejrzanemu i jego obrońcy udostępnia się niezwłocznie część akt obejmującą wskazane w przepisie dowody.

Przykład zastosowania

Oskarżony w sprawie sądowej i jego obrońca chcą zapoznać się z protokołami oraz innymi dokumentami zgromadzonymi w aktach. Na podstawie Art. 156 KPK mogą otrzymać dostęp do akt i samodzielnie sporządzić ich kopie, za które przepis nie przewiduje opłaty. Jeżeli wystąpią o wydanie kopii dokumentów z akt, kopie są wydawane odpłatnie. Gdy akta zawierają informacje niejawne o klauzuli tajne albo ściśle tajne, przeglądanie akt i wykonywanie kopii odbywa się na zasadach określonych przez prezesa sądu lub sąd, a uwierzytelnionych odpisów i kopii co do zasady się nie wydaje.

Częste nieporozumienia lub błędy

Art. 156 KPK nie ustanawia nieograniczonego dostępu do akt dla każdej osoby. Osoba niebędąca stroną, obrońcą, pełnomocnikiem ani przedstawicielem ustawowym potrzebuje zgody prezesa sądu w sprawie sądowej, a w postępowaniu przygotowawczym zgody prokuratora i może uzyskać dostęp tylko w wyjątkowym wypadku. Opłata dotyczy kopii dokumentów wydawanych na wniosek, natomiast od kopii wykonanej samodzielnie opłaty się nie pobiera. Elektroniczne udostępnienie informacji lub akt nie jest bezwzględnym obowiązkiem, ponieważ przepis uzależnia je od możliwości technicznych, a w postępowaniu przygotowawczym wskazuje także zgodę prokuratora. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kto może przeglądać akta sprawy sądowej?

Akta udostępnia się stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym. Inne osoby mogą uzyskać dostęp za zgodą prezesa sądu.

Czy za kopie akt trzeba zapłacić?

Kopie dokumentów wydawane na wniosek są odpłatne. Opłaty nie pobiera się od kopii wykonanej samodzielnie.

Czy pokrzywdzony zawsze ma dostęp do akt śledztwa?

W toku postępowania przygotowawczego dostęp może zostać ograniczony, gdy wymaga tego prawidłowy tok postępowania lub ochrona ważnego interesu państwa. Po powiadomieniu o końcowym zaznajomieniu podejrzanego lub obrońcy z materiałami nie można odmówić pokrzywdzonemu dostępu na zasadach wskazanych w przepisie.

Czy można otrzymać uwierzytelniony odpis z akt?

Prezes sądu lub referendarz sądowy może zarządzić wydanie odpłatnego uwierzytelnionego odpisu, jeżeli zachodzi uzasadniona potrzeba. Przy określonych informacjach niejawnych takich odpisów i kopii co do zasady się nie wydaje.

Czy akta mogą być udostępnione elektronicznie?

Informacje o aktach sprawy sądowej mogą być udostępniane przez system teleinformatyczny, jeżeli pozwalają na to względy techniczne. W postępowaniu przygotowawczym prokurator może udostępnić akta w postaci elektronicznej.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI

← Wróć do pełnej ustawy