Art. 155.

Co stanowi przepis

Art. 155 KPK reguluje sposób informowania uczestników postępowania o wyniku rozpoznania wniosku o sprostowanie protokołu. Zgodnie z § 1, jeżeli protokół został sprostowany, o treści sprostowania zawiadamia się strony postępowania, a więc między innymi oskarżonego, oskarżyciela publicznego, oskarżyciela posiłkowego czy powoda cywilnego. Jeżeli natomiast wniosek o sprostowanie nie został uwzględniony, zawiadomienie o odmowie kieruje się wyłącznie do tej osoby, która wniosek złożyła. Paragraf 2 dodaje regułę porządkową: sam wniosek o sprostowanie dołącza się do protokołu niezależnie od tego, w jaki sposób został załatwiony, a więc zarówno wtedy, gdy go uwzględniono, jak i wtedy, gdy go oddalono lub pozostawiono bez rozpoznania. Dzięki temu akta sprawy zachowują pełny obraz tego, jakie zastrzeżenia zgłaszano co do zapisu czynności procesowej.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie zawsze wtedy, gdy w toku postępowania przygotowawczego lub sądowego pojawi się wniosek o sprostowanie protokołu, czyli o usunięcie oczywistej niedokładności lub błędu w zapisie przebiegu czynności. Art. 155 KPK nie określa przesłanek sprostowania - te wynikają z przepisów poprzedzających - lecz reguluje wyłącznie następstwa informacyjne i dokumentacyjne rozstrzygnięcia. Krąg zawiadamianych jest zróżnicowany: przy sprostowaniu informuje się wszystkie strony, ponieważ zmiana treści protokołu wpływa na materiał, którym posługują się wszyscy uczestnicy. Przy odmowie wystarczy poinformowanie wnioskodawcy, bo dla pozostałych stron zapis protokołu pozostaje niezmieniony. Obowiązek dołączenia wniosku do protokołu ma charakter bezwzględny i nie zależy od oceny zasadności zgłoszonych zastrzeżeń.

Przykład

Obrońca oskarżonego po zapoznaniu się z protokołem rozprawy zauważa, że wypowiedź świadka została zapisana w sposób zniekształcający jej sens, i składa wniosek o sprostowanie protokołu. Jeżeli wniosek zostanie uwzględniony, o treści dokonanego sprostowania zawiadamia się nie tylko obrońcę, lecz także prokuratora i pozostałe strony, aby wszyscy dysponowali tożsamą wersją zapisu. Jeżeli natomiast wniosek zostanie oddalony, zawiadomienie o odmowie otrzyma wyłącznie osoba, która wniosek zgłosiła. W obu wypadkach pismo zawierające wniosek zostanie dołączone do protokołu, dzięki czemu sąd odwoławczy będzie mógł prześledzić przebieg tego incydentu procesowego.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że odmowa sprostowania oznacza usunięcie wniosku z akt - przeciwnie, § 2 nakazuje jego dołączenie do protokołu w każdym wypadku. Drugim nieporozumieniem jest oczekiwanie, że o odmowie zostaną powiadomione wszystkie strony; przepis wyraźnie ogranicza ten obowiązek do wnioskodawcy. Zdarza się też mylenie sprostowania protokołu ze zmianą treści rozstrzygnięcia - sprostowanie dotyczy wyłącznie zapisu przebiegu czynności, a nie oceny dowodów. Warto również pamiętać, że art. 155 KPK sam w sobie nie tworzy odrębnego środka zaskarżenia decyzji o odmowie. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni realne znaczenie kwestionowanego zapisu.