Co stanowi przepis
Art. 124a KPK rozstrzyga jedną, ale bardzo praktyczną kwestię: w którym momencie pismo procesowe uznaje się za wniesione, jeżeli strona nie składa go w tradycyjnej formie papierowej, lecz umieszcza jego treść w portalu informacyjnym. Zgodnie z tym przepisem decydująca jest chwila wskazana w elektronicznym potwierdzeniu wniesienia pisma. Oznacza to, że o skuteczności czynności nie przesądza ani moment sporządzenia pisma, ani moment, w którym sąd faktycznie się z nim zapozna, ani data odnotowana w wewnętrznym rejestrze sądu. Ustawodawca przyjął zatem obiektywne, generowane przez system kryterium czasowe, które można łatwo zweryfikować. Przepis pełni funkcję analogiczną do reguł określających datę nadania pisma w placówce pocztowej - wyznacza jednoznaczny punkt odniesienia dla obliczania terminów.
Kiedy ma zastosowanie
Art. 124a KPK znajduje zastosowanie wtedy, gdy uczestnik postępowania karnego korzysta z drogi elektronicznej polegającej na umieszczeniu treści pisma w portalu informacyjnym. Warunkiem zastosowania normy jest to, aby czynność zakończyła się wygenerowaniem elektronicznego potwierdzenia wniesienia pisma - to właśnie ono zawiera chwilę relewantną prawnie. Przepis nabiera szczególnego znaczenia przy pismach obwarowanych terminem, takich jak wnioski, zażalenia czy inne środki zaskarżenia, gdzie liczy się nie dzień, lecz nierzadko konkretna godzina. Ma on charakter porządkujący i dowodowy: usuwa spory co do tego, czy pismo wpłynęło przed upływem terminu, czy już po nim.
Przykład
Obrońca przygotowuje pismo procesowe, którego termin do wniesienia upływa w poniedziałek. W niedzielę wieczorem umieszcza jego treść w portalu informacyjnym, a system generuje elektroniczne potwierdzenie wniesienia ze wskazaniem daty i godziny tej czynności. Choć pracownik sekretariatu sądu odnotuje pismo dopiero we wtorek, dla oceny zachowania terminu miarodajna pozostaje chwila wynikająca z potwierdzenia, czyli niedziela. Wydruk lub zapis tego potwierdzenia stanowi podstawowy materiał pozwalający wykazać, że czynność została dokonana w terminie.
Częste nieporozumienia
Najczęstszym błędem jest utożsamianie chwili wniesienia pisma z momentem jego zarejestrowania przez sąd albo z datą, którą wskazano w samej treści pisma - art. 124a KPK wiąże skutek wyłącznie z chwilą z elektronicznego potwierdzenia. Drugim nieporozumieniem jest założenie, że samo rozpoczęcie czynności w systemie wystarczy; znaczenie ma dopiero skuteczne umieszczenie treści pisma potwierdzone elektronicznie. Warto też pamiętać, że przepis reguluje wyłącznie moment wniesienia, nie zaś dopuszczalność tej formy dla danego rodzaju pisma ani wymogi formalne, które wynikają z innych przepisów. Nie zwalnia on również z konieczności zachowania samego terminu - określa jedynie sposób jego liczenia. Zaleca się zachowywanie potwierdzeń, ponieważ to na wnoszącym spoczywa zwykle ciężar wykazania terminowości. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni konkretne okoliczności czynności procesowej.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.