Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 117a.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

§ 1.Jeżeli strona ma więcej niż jednego obrońcę lub pełnomocnika, czynność procesową można przeprowadzić w wypadku stawiennictwa przynajmniej jednego z nich, chyba że strona wyrazi zgodę na przeprowadzenie czynności bez udziału obrońcy lub pełnomocnika, których udział nie jest obowiązkowy.

§ 2.Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do pełnomocnika osoby niebędącej stroną, o której mowa w art. 87 § 2.

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 117a KPK określa zasady przeprowadzania czynności procesowej, gdy strona ma więcej niż jednego obrońcę albo pełnomocnika. Zasadą jest, że wystarczy stawiennictwo przynajmniej jednego z tych obrońców lub pełnomocników, aby czynność mogła zostać przeprowadzona. Przepis przewiduje również możliwość przeprowadzenia czynności bez udziału obrońcy lub pełnomocnika, jeżeli strona wyrazi na to zgodę. Dotyczy to jednak tylko sytuacji, w których udział obrońcy lub pełnomocnika nie jest obowiązkowy. Paragraf 2 nakazuje odpowiednie stosowanie tej reguły do pełnomocnika osoby niebędącej stroną, wskazanej w art. 87 § 2 KPK.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 117a KPK ma zastosowanie wtedy, gdy jedna strona postępowania korzysta z pomocy co najmniej dwóch obrońców lub pełnomocników. Przepis dotyczy czynności procesowych, czyli działań podejmowanych w toku postępowania karnego zgodnie z jego regułami. Jeżeli na czynność stawi się jeden z kilku ustanowionych przedstawicieli, samo niestawiennictwo pozostałych nie wyłącza możliwości jej przeprowadzenia. Inaczej wygląda sytuacja, gdy żaden obrońca lub pełnomocnik nie uczestniczy w czynności, ponieważ wtedy konieczna jest zgoda strony, a ponadto udział takiego przedstawiciela nie może być obowiązkowy. Odpowiednie stosowanie § 1 oznacza, że reguła obejmuje także pełnomocnika osoby niebędącej stroną, o której mowa w art. 87 § 2 KPK.

Przykład zastosowania w codziennej sytuacji

Oskarżony ustanowił dwóch obrońców i zostali oni zawiadomieni o terminie czynności procesowej. W wyznaczonym terminie przychodzi tylko jeden z obrońców, natomiast drugi nie stawia się na czynność. Zgodnie z art. 117a § 1 KPK czynność może zostać przeprowadzona, ponieważ obecny jest przynajmniej jeden z obrońców oskarżonego. Gdyby żaden z obrońców nie przyszedł, przeprowadzenie czynności bez ich udziału zależałoby od zgody oskarżonego oraz od tego, czy udział obrońcy w tej czynności nie był obowiązkowy.

Częste nieporozumienia lub błędy

Art. 117a KPK nie stanowi, że obecność każdego ustanowionego obrońcy albo pełnomocnika jest zawsze konieczna. Przepis wprost pozwala przeprowadzić czynność przy obecności jednego z kilku przedstawicieli strony. Nie należy też utożsamiać zgody strony na przeprowadzenie czynności bez przedstawiciela z każdą sytuacją jego nieobecności, ponieważ zgoda ma znaczenie tylko wtedy, gdy udział obrońcy lub pełnomocnika nie jest obowiązkowy. Błędem byłoby również pominięcie § 2, który rozszerza odpowiednie stosowanie tej zasady na pełnomocnika określonej osoby niebędącej stroną. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy wystarczy, że na czynność procesową przyjdzie jeden z dwóch obrońców?

Tak. Art. 117a § 1 KPK pozwala przeprowadzić czynność, gdy stawi się przynajmniej jeden z kilku obrońców lub pełnomocników strony.

Czy czynność może odbyć się bez obrońcy lub pełnomocnika?

Może, jeżeli strona wyrazi zgodę, a udział obrońcy lub pełnomocnika nie jest obowiązkowy. Przepis wymaga spełnienia obu tych warunków.

Czy nieobecność jednego pełnomocnika wstrzymuje czynność?

Nie, jeżeli strona ma więcej pełnomocników i przynajmniej jeden z nich stawił się na czynność. Sam brak pozostałych nie wyklucza jej przeprowadzenia.

Kogo obejmuje art. 117a § 2 KPK?

Paragraf 2 odnosi tę zasadę odpowiednio do pełnomocnika osoby niebędącej stroną, o której mowa w art. 87 § 2 KPK.

Czy art. 117a KPK dotyczy tylko obrońców?

Nie. Przepis obejmuje zarówno obrońców, jak i pełnomocników strony, a w zakresie wskazanym w § 2 także określonych pełnomocników osób niebędących stroną.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI