Art. 116a.

Co stanowi przepis

Art. 116a KPK wprowadza do postępowania karnego możliwość wnoszenia pism w formie elektronicznej, przez umieszczenie ich treści w portalu informacyjnym sądów powszechnych. Portal ten to system teleinformatyczny, o którym mowa w art. 53e § 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, wykorzystywany dotychczas przede wszystkim do udostępniania informacji o sprawach oraz doręczeń. Przepis zastrzega jednak wyraźnie, że taki sposób wnoszenia pism jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy przepis ustawy tak stanowi - nie jest to więc ogólna, uniwersalna alternatywa dla pisma papierowego. Dodatkowym warunkiem jest to, aby czynność została dokonana w sposób umożliwiający wnoszącemu uzyskanie dokumentu elektronicznego potwierdzającego wniesienie pisma do sądu. Paragraf 2 przesądza natomiast o dalszym losie takiego pisma: włącza się je do akt sprawy, dzięki czemu ma ono status zwykłego materiału procesowego.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 116a KPK znajduje zastosowanie wyłącznie w tych sytuacjach, w których inny przepis ustawy dopuszcza wniesienie konkretnego pisma tą drogą. Nie wystarczy zatem sam fakt, że strona lub obrońca posiada konto w portalu informacyjnym i technicznie może umieścić tam treść pisma. Znaczenie ma również wymóg dotyczący potwierdzenia - jeżeli system nie generuje dokumentu elektronicznego potwierdzającego wniesienie, warunek ustawowy nie zostaje spełniony. Przepis dotyczy pism kierowanych do sądu, a więc odnosi się do etapu postępowania sądowego, nie zaś do wszelkich pism składanych na innych etapach procesu karnego. Skutkiem prawidłowego skorzystania z tej drogi jest włączenie pisma do akt, co oznacza, że jest ono traktowane tak samo jak pismo złożone w tradycyjnej formie.

Przykład

Obrońca oskarżonego w sprawie toczącej się przed sądem rejonowym chce złożyć pismo, dla którego ustawa wprost przewiduje możliwość wniesienia przez portal informacyjny. Zamiast wysyłać przesyłkę pocztową, loguje się do portalu i umieszcza w nim treść pisma, a system generuje dokument elektroniczny potwierdzający wniesienie pisma do sądu. Obrońca zapisuje to potwierdzenie, ponieważ stanowi ono dowód dokonania czynności i daty jej dokonania. Pismo trafia następnie do akt sprawy zgodnie z art. 116a § 2 KPK i jest brane pod uwagę przez sąd tak jak każde inne pismo procesowe.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest założenie, że art. 116a KPK pozwala wnosić przez portal wszystkie pisma procesowe. Tak nie jest - konieczna jest wyraźna podstawa w konkretnym przepisie ustawy. Drugim nieporozumieniem jest utożsamianie portalu informacyjnego ze zwykłą korespondencją e-mail lub z platformą ePUAP; przepis odnosi się do ściśle określonego systemu. Bywa też pomijane znaczenie potwierdzenia elektronicznego, które warto zachować, gdyż w razie sporu o zachowanie terminu to ono dokumentuje moment wniesienia pisma. W indywidualnej sprawie, zwłaszcza gdy w grę wchodzi dochowanie terminu procesowego, warto skonsultować się z prawnikiem.