Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
Aktualizacja: 19 sierpnia 2026
Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, strony i inni uprawnieni do wzięcia udziału w czynności procesowej mogą składać wnioski i inne oświadczenia na piśmie albo ustnie do protokołu.
Art. 116 KPK określa podstawowe formy składania wniosków i innych oświadczeń przez strony oraz inne osoby uprawnione do udziału w czynności procesowej. Zgodnie z tym przepisem takie wypowiedzi mogą być składane na piśmie albo ustnie do protokołu. Ustawa przyjmuje więc zasadę wyboru między formą pisemną a ustnym złożeniem oświadczenia, które zostaje utrwalone w protokole. Przepis nie wskazuje odrębnych wymogów treści wniosku ani oświadczenia. Zastrzega jednak, że ta zasada obowiązuje tylko wtedy, gdy ustawa nie stanowi inaczej.
Art. 116 KPK ma zastosowanie, gdy strona albo inna osoba uprawniona do udziału w czynności procesowej chce przedstawić wniosek lub inne oświadczenie. Przepis odnosi się do czynności procesowych, a więc sytuacji podejmowanych w toku postępowania karnego. Osoba uprawniona może złożyć swoje stanowisko w dokumencie albo wypowiedzieć je ustnie tak, aby zostało wpisane do protokołu. Wybór formy nie jest jednak bezwzględny, ponieważ inny przepis ustawy może wprowadzać szczególną regułę. W takiej sytuacji pierwszeństwo ma wymaganie wynikające z przepisu szczególnego.
Osoba uprawniona bierze udział w czynności procesowej i chce zgłosić wniosek dotyczący jej przebiegu. Może przygotować treść wniosku na piśmie i przekazać ją podczas tej czynności. Może także przedstawić wniosek ustnie, żądając jego ujęcia w protokole z czynności. Jeżeli ustawa nie wymaga dla danego wniosku szczególnej formy, obie wskazane w Art. 116 KPK drogi są dopuszczalne. Znaczenie ma przy tym to, aby oświadczenie zostało złożone przez osobę uprawnioną do udziału w danej czynności.
Art. 116 KPK nie oznacza, że każdą wypowiedź w postępowaniu karnym można zawsze złożyć w dowolnej formie. Przepis wyraźnie uzależnia tę możliwość od braku odmiennego uregulowania w ustawie. Błędem jest również utożsamianie ustnego oświadczenia z nieformalną rozmową, ponieważ przepis mówi o złożeniu go ustnie do protokołu. Sam fakt uczestniczenia w czynności nie przesądza też o uprawnieniu do składania każdego rodzaju wniosku lub oświadczenia. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Nie zawsze. Przepis przewiduje możliwość złożenia wniosku na piśmie albo ustnie do protokołu, jeżeli ustawa nie wymaga innej formy.
Oznacza przedstawienie oświadczenia podczas czynności procesowej w sposób, który ma zostać utrwalony w jej protokole. Nie jest to zwykła nieformalna rozmowa.
Przepis dotyczy stron oraz innych osób uprawnionych do udziału w czynności procesowej. Uprawnienie zależy od roli danej osoby i rodzaju czynności.
Co do zasady tak, ale tylko gdy ustawa nie stanowi inaczej. Szczególny przepis może wymagać określonej formy złożenia wniosku lub oświadczenia.
Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.
Zapytaj AI