Art. 113.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 113 KPK ustanawia wymóg podpisania orzeczenia przez wszystkich członków składu orzekającego. Obowiązek ten obejmuje również członka przegłosowanego, czyli takiego, który nie podzielił stanowiska większości przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Z treści przepisu wynika zatem, że odmienne stanowisko w głosowaniu samo w sobie nie zwalnia z obowiązku podpisu. Dotyczy to wszystkich członków składu, bez podziału na osoby popierające określone rozstrzygnięcie i osoby zgłaszające stanowisko odmienne. Ustawodawca wskazuje jednak wyraźny wyjątek: podpisy nie są wymagane, gdy orzeczenie zamieszczono w protokole. Przepis łączy więc zasadę podpisu wszystkich członków z jedną wskazaną sytuacją wyjątkową.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 113 KPK ma zastosowanie przy orzeczeniu wydawanym przez skład orzekający, gdy należy ustalić, kto powinien je podpisać. Dla obowiązku podpisu istotne jest uczestnictwo osoby w składzie orzekającym, a nie to, czy głosowała ona tak samo jak pozostali członkowie. Przepis nie uzależnia obowiązku podpisu od zgody każdego członka na treść rozstrzygnięcia. Wyjątek można zastosować tylko wtedy, gdy spełniony jest warunek wskazany wprost w artykule, a więc orzeczenie zostało zamieszczone w protokole. Przepis nie wymienia innych sytuacji, w których podpis wszystkich członków składu mógłby zostać pominięty. Z samego faktu sporządzenia protokołu nie wynika jeszcze spełnienie warunku, ponieważ w protokole musi zostać zamieszczone właśnie orzeczenie.

Przykład zastosowania

Przykładowo, w sprawie karnej orzeczenie wydaje skład złożony z trzech osób. Po naradzie dwóch członków opowiada się za określoną treścią orzeczenia, a trzeci zajmuje odmienne stanowisko i zostaje przegłosowany. Jeżeli orzeczenie nie zostało zamieszczone w protokole, Art. 113 KPK wymaga podpisu wszystkich trzech członków składu. Obowiązek obejmuje także osobę przegłosowaną, mimo że jej stanowisko nie odpowiada treści przyjętego rozstrzygnięcia. Samo przegłosowanie nie stanowi bowiem, według tego przepisu, podstawy do odstąpienia od podpisu. Gdyby natomiast orzeczenie zamieszczono w protokole, zastosowanie miałby przewidziany w Art. 113 KPK wyjątek od obowiązku podpisania.

Częste nieporozumienia lub błędy

Częstym nieporozumieniem jest utożsamianie przegłosowania z możliwością niepodpisania orzeczenia. Art. 113 KPK stanowi odwrotnie, ponieważ wprost obejmuje obowiązkiem podpisu również członka przegłosowanego. Błędem jest także przyjęcie, że każdy protokół automatycznie wyłącza konieczność podpisów. Przepis wymaga bowiem, aby orzeczenie zostało zamieszczone w protokole, a nie jedynie aby protokół został sporządzony. Nie należy też odczytywać tego artykułu jako regulacji określającej treść orzeczenia, sposób głosowania albo skutki braku podpisu, ponieważ kwestii tych jego brzmienie nie rozstrzyga. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.