Co stanowi przepis
Art. 993 KPC dotyczy tego, kto sprawuje zarząd nieruchomością w okresie między licytacją a definitywnym zakończeniem egzekucji z nieruchomości. Paragraf 1 przewiduje, że jeżeli przybicie nie następuje niezwłocznie po ukończeniu przetargu, sąd może - na wniosek licytanta, który zaofiarował najwyższą cenę - odjąć zarząd dłużnikowi, o ile to właśnie dłużnik był dotychczas zarządcą, i ustanowić w jego miejsce innego zarządcę. Paragraf 2 przenosi ten mechanizm na okres po przybiciu: wówczas sąd wydaje takie zarządzenie na wniosek nabywcy lub uczestnika postępowania, a sam nabywca może na własne żądanie zostać ustanowiony zarządcą. Warunkiem jest jednak, aby obok rękojmi złożył w gotówce nie mniej niż piątą część ceny nabycia albo aby do tej wysokości przysługiwało mu prawo zaliczenia własnej wierzytelności na poczet ceny nabycia. Paragraf 3 reguluje sytuację odwrotną: gdy skutki przybicia wygasają, a egzekucja nie zostaje jednocześnie umorzona, sąd wydaje postanowienie co do osoby zarządcy, jeżeli dotychczasowym zarządcą był nabywca.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis znajduje zastosowanie wyłącznie w egzekucji z nieruchomości, po przeprowadzeniu przetargu, a więc na etapie poprzedzającym przysądzenie własności. Przesłanką zastosowania paragrafu 1 jest to, że przybicie nie następuje niezwłocznie po zamknięciu przetargu, a zarząd nieruchomością wykonuje dłużnik. Paragraf 2 aktywuje się już po udzieleniu przybicia i wymaga inicjatywy nabywcy albo innego uczestnika postępowania - sąd nie działa tu z urzędu. Ustanowienie samego nabywcy zarządcą jest możliwe dopiero po spełnieniu warunku finansowego opisanego w tym paragrafie. Wszystkie te rozstrzygnięcia mają charakter tymczasowy i służą zabezpieczeniu substancji nieruchomości oraz pożytków z niej płynących.
Przykład
Pan Marek wygrywa licytację lokalu użytkowego, oferując najwyższą cenę, jednak sąd nie udziela przybicia od razu, bo rozpoznaje skargę na czynności komornika. Nieruchomością zarządza dotychczas dłużnik, który zaniedbuje bieżące naprawy i nie rozlicza czynszu od najemcy. Pan Marek składa do sądu wniosek w trybie art. 993 paragraf 1 KPC o odjęcie dłużnikowi zarządu i wyznaczenie innego zarządcy. Po uzyskaniu przybicia pan Marek wpłaca w gotówce ponad piątą część ceny nabycia i wnosi o ustanowienie go samego zarządcą, co pozwala mu chronić stan lokalu do czasu przysądzenia własności.
Częste nieporozumienia
Najczęstszy błąd polega na przekonaniu, że nabywca staje się zarządcą automatycznie z chwilą przybicia - tak nie jest, potrzebny jest wniosek i spełnienie warunku majątkowego. Drugim nieporozumieniem jest utożsamianie zarządu z własnością: zarządca jedynie administruje nieruchomością, a własność przechodzi dopiero z prawomocnym przysądzeniem. Zdarza się też, że uczestnicy zapominają, iż paragraf 1 dotyczy wyłącznie sytuacji, w której zarządcą jest dłużnik. Wreszcie wygaśnięcie skutków przybicia nie oznacza, że nabywca pozostaje zarządcą - sąd musi wtedy rozstrzygnąć o osobie zarządcy. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
