Co stanowi przepis
Art. 986 KPC wprowadza szczególny, uproszczony tryb zaskarżania czynności komornika dokonywanych w czasie trwania licytacji w postępowaniu egzekucyjnym z nieruchomości. Zgodnie z jego treścią skargę na czynności komornika, którą można zgłosić aż do zamknięcia przetargu, wnosi się ustnie - nie na piśmie - bezpośrednio do sędziego albo referendarza sądowego nadzorującego licytację. Osoba nadzorująca przebieg przetargu ma obowiązek rozstrzygnąć taką skargę natychmiast, czyli jeszcze w toku licytacji, bez odraczania sprawy na późniejszy termin. Przepis odstępuje więc od ogólnych reguł dotyczących skargi na czynności komornika, które zakładają formę pisemną i rozpoznanie sprawy przez sąd w odrębnym trybie. Celem tej regulacji jest zapewnienie płynności i pewności przebiegu licytacji, tak aby ewentualne zastrzeżenia były wyjaśniane na bieżąco.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis znajduje zastosowanie wyłącznie w okresie od rozpoczęcia licytacji do momentu zamknięcia przetargu. Warunkiem jest to, aby licytacja odbywała się pod nadzorem sędziego albo referendarza sądowego, co jest cechą charakterystyczną egzekucji z nieruchomości. Skarga w tym trybie może dotyczyć czynności podejmowanych przez komornika w toku samego przetargu, na przykład sposobu prowadzenia postępowania licytacyjnego, dopuszczenia lub niedopuszczenia określonej osoby do udziału w przetargu czy przyjmowania postąpień. Po zamknięciu przetargu tryb z art. 986 KPC nie jest już dostępny, a zastrzeżenia co do przebiegu licytacji podnosi się w ramach innych instytucji przewidzianych w Kodeksie postępowania cywilnego.
Przykład
Podczas licytacji mieszkania jeden z uczestników uważa, że komornik nie przyjął jego postąpienia, mimo że zostało ono zgłoszone prawidłowo i we właściwym momencie. Zamiast opuszczać salę i przygotowywać pismo procesowe, uczestnik od razu zgłasza ustnie skargę sędziemu nadzorującemu licytację, wskazując konkretną czynność, którą kwestionuje. Sędzia wysłuchuje stanowiska uczestnika oraz komornika i natychmiast rozstrzyga zgłoszoną skargę, a jego decyzja jest odnotowywana w protokole licytacji. Dzięki temu przetarg może być kontynuowany bez przerywania go do czasu rozpoznania sprawy w odrębnym postępowaniu.
Częste nieporozumienia
Najczęstszym błędem jest przekonanie, że skargę na czynności podjęte w toku licytacji trzeba złożyć na piśmie w kancelarii komornika lub w biurze podawczym sądu - art. 986 KPC wyraźnie przewiduje formę ustną i adresata w osobie sędziego albo referendarza. Drugim nieporozumieniem jest przeświadczenie, że zastrzeżenia można zgłosić w dowolnym momencie, także po zakończeniu przetargu; przepis zakreśla granicę czasową do zamknięcia przetargu. Uczestnicy bywają też zaskoczeni tym, że rozstrzygnięcie zapada od razu, i oczekują wyznaczenia osobnego posiedzenia. Warto również pamiętać, że milczenie w czasie licytacji może utrudnić późniejsze podnoszenie tych samych zarzutów. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni okoliczności konkretnego postępowania egzekucyjnego.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.