Art. 975.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 975 KPC reguluje jedno z uprawnień dłużnika w toku egzekucji z nieruchomości. Zgodnie z jego treścią, jeżeli w ramach postępowania ma zostać sprzedanych kilka nieruchomości albo kilka części jednej nieruchomości, dłużnik ma prawo wskazać kolejność, w jakiej ma być przeprowadzony przetarg poszczególnych nieruchomości lub ich części. Norma ta nie przyznaje dłużnikowi możliwości zablokowania licytacji ani wyłączenia którejkolwiek z nieruchomości spod sprzedaży - dotyczy wyłącznie porządku, w jakim obiekty będą kolejno wystawiane na przetarg. Ustawodawca uznał, że skoro to majątek dłużnika jest przedmiotem przymusowej sprzedaży, powinien on mieć wpływ na to, który składnik zostanie zlicytowany jako pierwszy. Przepis ma charakter porządkowy, ale w praktyce może mieć realne znaczenie majątkowe.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Uprawnienie z art. 975 KPC aktualizuje się tylko wtedy, gdy przedmiotem sprzedaży w danym postępowaniu jest więcej niż jeden obiekt: kilka odrębnych nieruchomości albo kilka wyodrębnionych części jednej nieruchomości. Jeżeli licytowana jest jedna nieruchomość jako całość, przepis nie znajduje zastosowania, ponieważ nie ma czego porządkować. Wskazanie kolejności powinno nastąpić przed przystąpieniem do przetargu, tak aby komornik mógł je uwzględnić przy prowadzeniu licytacji. Uprawnienie przysługuje dłużnikowi, a nie wierzycielowi, choć nie pozbawia to organu egzekucyjnego obowiązku prowadzenia egzekucji zgodnie z pozostałymi przepisami o egzekucji z nieruchomości. Znaczenie tego prawa uwidacznia się zwłaszcza wtedy, gdy sprzedaż części majątku wystarczy do zaspokojenia wierzycieli.

Przykład

Przeciwko dłużnikowi prowadzona jest egzekucja obejmująca dwie nieruchomości: niezabudowaną działkę oraz dom, w którym mieszka jego rodzina. Wartość każdej z nich osobno pozwala na pokrycie dochodzonej wierzytelności wraz z kosztami. Dłużnik, powołując się na art. 975 KPC, wskazuje, że przetarg powinien objąć najpierw działkę niezabudowaną, a dopiero w dalszej kolejności dom. Jeżeli licytacja działki zakończy się sukcesem i uzyskana kwota wystarczy na zaspokojenie wierzyciela oraz kosztów egzekucyjnych, dalsze prowadzenie sprzedaży domu traci uzasadnienie.

Częste nieporozumienia

Najczęstszy błąd polega na traktowaniu art. 975 KPC jako podstawy do wyboru, które składniki majątku w ogóle podlegają licytacji - przepis dotyczy wyłącznie kolejności, a nie zakresu egzekucji. Drugim nieporozumieniem jest przekonanie, że samo wskazanie kolejności wstrzymuje licytację; tak nie jest, postępowanie toczy się dalej według wskazanego porządku. Zdarza się też, że dłużnicy zgłaszają swoje stanowisko dopiero w dniu przetargu lub po jego zakończeniu, co czyni je bezskutecznym. Warto również pamiętać, że uprawnienie z art. 975 KPC nie zwalnia z obowiązku respektowania innych zasad egzekucji z nieruchomości. W indywidualnej sprawie egzekucyjnej warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni realia konkretnego postępowania.