Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 968.

Aktualizacja: 18 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

§ 1.Nabywca może zaliczyć na poczet ceny własną wierzytelność lub jej część, jeżeli znajduje ona pokrycie w cenie nabycia.

§ 2.(uchylony)

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

VI GC 163/17Sąd Okręgowy w Rzeszowie

VI GC 163/17

Fragment uzasadnienia

… własności nie powoduje jednak nieodwracalnych skutków w zakresie ceny nieruchomości w części odnoszącej się do kwoty zaliczonej na poczet nieruchomości: 426.340,23 zł w myśl art. 968 § 1 kpc , które to oświadczenie o zaliczeniu składa się po udzieleniu przybicia i wezwaniu do zapłaty ceny ( art. 967 i 968 § 1 kpc ). Skoro sąd nie wydał postanowienia o wygaśnięciu skutków przybicia ( art. 969 § 1 kpc ) i doszło do…
I ACa 422/18Sąd Apelacyjny w Poznaniu

I ACa 422/18

Fragment uzasadnienia

… Sąd odwoławczy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, że ocena, czy zgłoszona na poczet ceny nabycia własnej wierzytelności lub jej części znajduje pokrycie w cenie nabycia ( art. 968 § 1 ), powinna być dokonana w ścisłym związku z art. 1025 k.p.c. , jeżeli z sumy uzyskanej z egzekucji z nieruchomości mają być zaspokojone należności również innych wierzycieli. Nadto sąd odwoławczy uzupełnił ustalenia faktyczne przedstawione…
III Cz 632/15Sąd Okręgowy w Gliwicach

III Cz 632/15

Fragment uzasadnienia

… jak również informacji (...) S.A. o tym, że hipoteka wpisana do księgi wieczystej (...) na rzecz (...) S.A. wygasła i może zostać wykreślona. Nadto zarzucił naruszenie art. 968 § 1 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przejawiające się niezaliczeniem na rzecz (...) S.A. wygasła i może zostać wykreślona wierzytelności wierzyciela na poczet nabycia ceny nabycia zgodnie z wnioskiem wierzyciela. Na tych podstawach…
  • postępowanie egzekucyjne
Czytaj orzeczenie
IX Co 4050/13Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie

IX Co 4050/13

Fragment uzasadnienia

… planie podziału tak, by było to oznaczenie w pełni prawidłowe. W niniejszej sprawie wierzyciel Bank (...) S.A. wniósł o zaliczenie na poczet ceny nabycia – zgodnie z art. 968 § 1 kpc – wierzytelności przysługującej mu wobec dłużników. W wyniku ustalenia wysokości należności z tytułu kosztów postępowania egzekucyjnego na rzecz wierzycieli oraz na rzecz organu egzekucyjnego na dzień 19 stycznia 2015 r. ustalono, iż wierzyciel…

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 968: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co stanowi przepis

Art. 968 § 1 KPC przewiduje, że nabywca licytacyjny może zaliczyć na poczet ceny nabycia własną wierzytelność lub jej część, o ile wierzytelność ta znajduje pokrycie w cenie nabycia. Oznacza to, że osoba, która wygrała przetarg w toku egzekucji, nie zawsze musi wpłacać całą cenę w gotówce. Jeżeli sama jest wierzycielem, któremu z podziału sumy uzyskanej z egzekucji i tak przypadłaby określona kwota, ustawodawca dopuszcza rozliczenie wzajemne zamiast przepływu pieniędzy w obie strony. Warunkiem jest jednak to, by wierzytelność miała pokrycie w cenie nabycia, czyli by rzeczywiście przypadała nabywcy w planie podziału w takiej wysokości, w jakiej ma być zaliczona. Paragraf 2 tego artykułu został uchylony, więc obecnie norma sprowadza się do jednej zasady wyrażonej w § 1.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis dotyczy postępowania egzekucyjnego, w którym doszło do sprzedaży licytacyjnej i wyłonienia nabywcy zobowiązanego do uiszczenia ceny. Zastosowanie art. 968 KPC wymaga zbiegu dwóch ról w jednej osobie: nabywcy oraz wierzyciela, któremu przysługuje wierzytelność podlegająca zaspokojeniu z sumy uzyskanej z egzekucji. Kluczowa jest przesłanka pokrycia wierzytelności w cenie nabycia, a więc ocena, jaka kwota faktycznie przypadnie temu nabywcy z uwzględnieniem kolejności zaspokojenia innych uprawnionych. Jeżeli wierzytelność znajduje pokrycie tylko częściowo, zaliczeniu podlega jedynie ta część, a resztę ceny nabywca musi wpłacić. Przepis nie zwalnia nabywcy z pozostałych obowiązków związanych z nabyciem licytacyjnym, w tym z terminowego uiszczenia niezaliczonej części ceny.

Przykład

Bank prowadzi egzekucję z nieruchomości dłużnika i sam przystępuje do licytacji, wygrywając ją z ceną 500 000 zł. Bankowi przysługuje wierzytelność hipoteczna, która według przewidywanego podziału sumy uzyskanej z egzekucji zostanie zaspokojona w kwocie 300 000 zł. W takiej sytuacji bank może wystąpić o zaliczenie na poczet ceny swojej wierzytelności do wysokości znajdującej pokrycie, a pozostałą różnicę uiścić w pieniądzu. Gdyby jednak przed jego wierzytelnością zaspokojeniu podlegały koszty egzekucyjne i należności uprzywilejowane w wysokości pochłaniającej znaczną część ceny, zakres możliwego zaliczenia odpowiednio się zmniejszy.

Częste nieporozumienia

Najczęstszy błąd polega na przyjęciu, że każdy wierzyciel-nabywca może po prostu potrącić całą swoją należność i nie płacić nic. Tak nie jest: zaliczenie ogranicza się do kwoty znajdującej pokrycie w cenie nabycia, a więc do tego, co realnie przypadłoby nabywcy przy podziale. Drugim nieporozumieniem jest utożsamianie zaliczenia z klasycznym potrąceniem z prawa cywilnego - art. 968 KPC tworzy odrębny mechanizm procesowy, oceniany przez sąd egzekucyjny. Bywa też mylnie zakładane, że zaliczenie następuje automatycznie, podczas gdy wymaga ono odpowiedniej inicjatywy nabywcy i weryfikacji przesłanek. Warto również pamiętać, że uchylenie § 2 nie oznacza rozszerzenia zasady z § 1 poza jej literalne brzmienie.

W indywidualnej sprawie, zwłaszcza przy skomplikowanym stanie obciążeń, warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy nabywca licytacyjny zawsze musi wpłacić całą cenę?

Nie. Zgodnie z art. 968 § 1 KPC, jeżeli nabywca jest jednocześnie wierzycielem, może zaliczyć na poczet ceny swoją wierzytelność lub jej część. Zaliczenie jest jednak możliwe tylko w zakresie, w jakim wierzytelność znajduje pokrycie w cenie nabycia.

Co oznacza, że wierzytelność musi znajdować pokrycie w cenie nabycia?

Oznacza to, że zaliczeniu podlega wyłącznie taka kwota, jaka realnie przypadłaby nabywcy przy podziale sumy uzyskanej z egzekucji. Jeżeli wcześniejszą kolejność zaspokojenia mają inne należności, zakres zaliczenia odpowiednio się zmniejsza.

Czy zaliczenie z art. 968 KPC to to samo co potrącenie z Kodeksu cywilnego?

Nie. Jest to odrębny mechanizm przewidziany w postępowaniu egzekucyjnym, oceniany w ramach tego postępowania. Nie stosuje się go automatycznie na zasadach potrącenia cywilnoprawnego.

Co się dzieje z częścią ceny, która nie została zaliczona?

Tę część nabywca musi uiścić w pieniądzu na zasadach ogólnych dotyczących zapłaty ceny nabycia. Brak zapłaty rodzi konsekwencje przewidziane dla nabywcy, który nie wykonał warunków licytacyjnych.

Dlaczego art. 968 § 2 KPC nie zawiera treści?

Paragraf 2 tego artykułu został uchylony, dlatego obecnie obowiązuje wyłącznie zasada wyrażona w § 1. Nie należy z uchylenia wyprowadzać dodatkowych uprawnień nabywcy.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 968