Art. 966.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 966 KPC w aktualnym tekście Kodeksu postępowania cywilnego ma postać oznaczenia "(uchylony)". Oznacza to, że jednostka redakcyjna o tym numerze nadal figuruje w strukturze ustawy, lecz nie zawiera żadnej treści normatywnej. Ustawodawca zdecydował o usunięciu dawnej regulacji, jednocześnie zachowując pusty numer artykułu, aby nie zaburzać numeracji pozostałych przepisów i nie dezorganizować odesłań występujących w innych aktach prawnych. W praktyce artykuł uchylony nie kreuje żadnych praw ani obowiązków: nie można z niego wywieść uprawnienia strony, kompetencji sądu ani obowiązku komornika. Technika "pustego numeru" jest standardowym rozwiązaniem legislacyjnym stosowanym w obszernych kodeksach, takich jak KPC.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 966 KPC nie ma zastosowania do żadnego postępowania toczącego się według obecnego stanu prawnego, ponieważ norma, którą wcześniej wyrażał, została wyeliminowana z systemu. Znaczenie praktyczne uchylonego przepisu może się natomiast ujawnić przy analizie stanów faktycznych i czynności procesowych dokonanych w okresie, gdy przepis jeszcze obowiązywał. O tym, czy do takiej czynności stosuje się dawne czy nowe brzmienie ustawy, decydują przepisy przejściowe ustawy nowelizującej, a nie sam fakt uchylenia. Odwołania do art. 966 KPC spotyka się także w starszym piśmiennictwie, komentarzach i pismach procesowych, dlatego przy korzystaniu z takich materiałów konieczne jest sprawdzenie daty ich sporządzenia. Zawsze warto zweryfikować aktualny tekst jednolity Kodeksu oraz treść ustawy, która dokonała uchylenia.

Przykład

Osoba przygotowująca pismo w sprawie egzekucyjnej korzysta ze starszego poradnika wydanego kilka lat temu i znajduje w nim odwołanie do art. 966 KPC. Po sprawdzeniu aktualnego tekstu ustawy okazuje się, że przepis został uchylony i w obowiązującym Kodeksie widnieje jedynie adnotacja "(uchylony)". Powołanie się w piśmie na taki przepis nie wywoła zamierzonego skutku, ponieważ sąd oceni argumentację według przepisów obowiązujących. Właściwym działaniem jest ustalenie, czy dana kwestia została przeniesiona do innej jednostki redakcyjnej, czy też ustawodawca w ogóle zrezygnował z jej regulowania.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że skoro numer artykułu nadal widnieje w Kodeksie, to przepis "jakoś obowiązuje" - tak nie jest, uchylenie oznacza brak treści normatywnej. Drugim jest automatyczne zakładanie, że dawna treść art. 966 KPC została przeniesiona do sąsiedniego artykułu; czasem tak się dzieje, ale bywa też, że instytucja została zniesiona całkowicie. Trzecim nieporozumieniem jest korzystanie z nieaktualnych baz i wydruków ustawy bez sprawdzenia daty ich aktualności. Czwartym - mylenie uchylenia przepisu z jego utratą mocy na podstawie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, co jest odrębnym mechanizmem o innych skutkach czasowych. W sprawie indywidualnej, zwłaszcza gdy dotyczy ona czynności dokonanych pod rządami dawnych przepisów, warto skonsultować się z prawnikiem.