Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 961.

Aktualizacja: 18 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

(uchylony)

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

I Ns 306/16Sąd Rejonowy w Słupsku

I Ns 306/16

Fragment uzasadnienia

… takiego sformułowania testamentu należało ustalić, czy wolą testatora było powołanie spadkobiercy do całości spadku czy też jedynie ustanowienie zapisu. Zgodnie z art. 961 kc jeżeli spadkodawca przeznaczył oznaczonej osobie w testamencie poszczególne przedmioty majątkowe, które wyczerpują prawie cały spadek, osobę tę poczytuje się w razie wątpliwości nie za zapisobiercę, lecz za spadkobiercę powołanego do całego spadku.…
III Ca 182/16Sąd Okręgowy w Nowym Sączu

III Ca 182/16

Fragment uzasadnienia

… woli spadkodawcy. Skoro z jego treści wynika, że nie powołał spadkobiercy, lecz uczynił jedynie zapis, to zdaniem Sądu, w tym wypadku nie może mieć zastosowania reguła z art. 961 k.c. W sposób jasny i jednoznaczny wskazana została wola spadkodawcy i została ona potwierdzona przez obdarowaną, na rzecz której spadkodawca uczynił zapis oraz żonę spadkodawcy na rozprawie w dniu 11.04.2008 r. Apelację od postanowienia Sądu…

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 961: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 961 Kodeksu postępowania cywilnego został uchylony, co oznacza, że w obecnym tekście ustawy nie ma pod tą jednostką redakcyjną żadnej treści normatywnej. Ustawodawca zdecydował o usunięciu dotychczasowej regulacji, pozostawiając w tekście aktu jedynie oznaczenie artykułu wraz z adnotacją o uchyleniu. Taki zabieg techniki prawodawczej stosuje się po to, aby nie przenumerowywać wszystkich kolejnych przepisów kodeksu, co byłoby niezwykle uciążliwe dla praktyki i dla odesłań zawartych w innych ustawach. W praktyce oznacza to, że z art. 961 KPC nie można obecnie wywodzić żadnych praw ani obowiązków procesowych. Numer artykułu pozostaje więc pustym miejscem w systematyce kodeksu, pełniącym wyłącznie funkcję porządkową.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Skoro art. 961 KPC nie zawiera treści, nie ma on zastosowania do żadnej sprawy toczącej się według aktualnego stanu prawnego. Odwoływanie się do niego w pismach procesowych, wnioskach czy środkach zaskarżenia jest bezprzedmiotowe, a sąd nie może oprzeć na nim rozstrzygnięcia. Uchylona jednostka może natomiast mieć znaczenie historyczne lub interpretacyjne przy analizie starszych orzeczeń, komentarzy i pism, które powstały, gdy przepis jeszcze obowiązywał. Kluczowe jest wówczas ustalenie, w jakiej dacie dokonano czynności procesowej oraz jakie przepisy przejściowe wskazała ustawa nowelizująca, ponieważ to one rozstrzygają, którą wersję kodeksu należy stosować. Przy sprawach wszczętych i zakończonych pod rządami dawnych regulacji analiza wymaga sięgnięcia do tekstu obowiązującego w tamtym okresie.

Przykład

Osoba przygotowująca wniosek w postępowaniu egzekucyjnym znajduje w starszym poradniku internetowym odesłanie do art. 961 KPC i przepisuje je do swojego pisma. Po sprawdzeniu aktualnego tekstu kodeksu okazuje się, że przepis widnieje jako uchylony, a więc argumentacja oparta na jego brzmieniu nie ma podstawy prawnej. Właściwym postępowaniem jest ustalenie, która obecnie obowiązująca jednostka redakcyjna reguluje daną kwestię, i powołanie jej numeru w piśmie. Dzięki temu wniosek nie zostanie uznany za oparty na nieistniejącej podstawie, a sąd lub komornik będzie mógł ocenić go merytorycznie.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że skoro numer artykułu nadal figuruje w kodeksie, to przepis wciąż obowiązuje w jakimś ograniczonym zakresie. Tak nie jest: adnotacja o uchyleniu oznacza całkowitą utratę mocy obowiązującej danej jednostki. Drugim nieporozumieniem jest automatyczne zakładanie, że uchylenie przepisu oznacza likwidację całej instytucji prawnej; bardzo często materia zostaje jedynie przeniesiona do innego artykułu lub innej ustawy. Trzecim błędem jest korzystanie z nieaktualnych wydruków i wzorów pism, w których widnieją stare numery przepisów. Warto zawsze weryfikować podstawę prawną w aktualnym, ujednoliconym tekście ustawy oraz sprawdzać przepisy przejściowe nowelizacji.

W sprawie indywidualnej, zwłaszcza gdy dotyczy ona czynności dokonanych pod rządami wcześniejszego stanu prawnego, warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy art. 961 KPC nadal obowiązuje?

Nie. Art. 961 KPC został uchylony i nie zawiera obecnie żadnej treści normatywnej. Nie można się na niego powoływać jako na podstawę prawną.

Dlaczego uchylony artykuł nadal widnieje w kodeksie?

To standardowa technika prawodawcza. Pozostawienie numeru z adnotacją o uchyleniu pozwala uniknąć przenumerowania kolejnych przepisów i zachować spójność odesłań w innych aktach prawnych.

Co zrobić, jeśli mój wzór pisma powołuje art. 961 KPC?

Należy zweryfikować aktualny tekst Kodeksu postępowania cywilnego i ustalić, który obowiązujący przepis reguluje daną kwestię. Powoływanie uchylonej jednostki jest bezprzedmiotowe.

Czy uchylenie przepisu oznacza, że dana instytucja prawna zniknęła?

Niekoniecznie. Często regulacja zostaje przeniesiona do innego artykułu lub innej ustawy, a niekiedy zmienia się jedynie jej kształt. Trzeba sprawdzić treść ustawy nowelizującej.

Które przepisy stosuje się do sprawy wszczętej przed uchyleniem?

Rozstrzygają o tym przepisy przejściowe ustawy nowelizującej. Mogą one nakazywać stosowanie dotychczasowych regulacji do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia zmian w życie.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 961