Art. 960.

Co stanowi przepis

Art. 960 KPC reguluje etap egzekucji z nieruchomości, który następuje po opisie i oszacowaniu, a przed przystąpieniem do licytacji. Przepis stanowi, że jeżeli nikt nie skorzysta wcześniej z prawa przejęcia nieruchomości na podstawie trzech artykułów poprzedzających, albo jeżeli przedmiotem egzekucji w ogóle nie jest nieruchomość rolna, komornik po dokonaniu obwieszczeń przedstawia akta sądowi. Chodzi zatem o obowiązkową czynność sprawozdawczą komornika wobec sądu, który sprawuje nadzór nad prawidłowością egzekucji z nieruchomości. Druga część przepisu określa uprawnienie sądu: w razie spostrzeżenia niedokładności lub wadliwości postępowania sąd poleci komornikowi ich usunięcie. Sąd nie zastępuje więc komornika w czynnościach, lecz wydaje mu wiążące polecenie naprawienia stwierdzonych uchybień.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 960 KPC znajduje zastosowanie w każdym postępowaniu egzekucyjnym skierowanym do nieruchomości, w którym komornik dokonał już obwieszczeń o licytacji. Pierwsza przesłanka dotyczy nieruchomości rolnych: dopiero gdy uprawnione osoby nie skorzystają z przysługującego im prawa przejęcia nieruchomości, akta trafiają do sądu. Druga przesłanka jest prostsza - jeżeli egzekucja dotyczy nieruchomości innej niż rolna, kwestia prawa przejęcia w ogóle nie powstaje i komornik przedstawia akta sądowi bez dodatkowych warunków. Kontrola sądu obejmuje dotychczasowy przebieg postępowania, w tym prawidłowość obwieszczeń i wcześniejszych czynności. Celem tego mechanizmu jest wychwycenie błędów, zanim dojdzie do licytacji, której wadliwość mogłaby skutkować odmową przybicia.

Przykład

Komornik prowadzi egzekucję z mieszkania w bloku, które nie jest nieruchomością rolną. Po sporządzeniu opisu i oszacowania oraz po dokonaniu obwieszczeń o terminie licytacji komornik przekazuje akta postępowania do sądu, przy którym działa. Sąd analizuje akta i stwierdza, że obwieszczenie nie zostało prawidłowo doręczone jednemu z uczestników postępowania. W takiej sytuacji sąd poleca komornikowi usunięcie tej niedokładności, a komornik ponawia czynność, dzięki czemu licytacja odbywa się na podstawie prawidłowo dokonanych obwieszczeń.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że przedstawienie akt sądowi na podstawie art. 960 KPC oznacza wstrzymanie lub zawieszenie egzekucji - jest to czynność kontrolna, a postępowanie toczy się dalej. Drugim nieporozumieniem jest oczekiwanie, że sąd na tym etapie zbada zasadność samego roszczenia wierzyciela; kontrola dotyczy prawidłowości czynności egzekucyjnych, a nie istnienia długu. Trzeci błąd polega na sądzeniu, że polecenie usunięcia wadliwości jest dla komornika jedynie sugestią - w rzeczywistości komornik jest nim związany. Wreszcie dłużnicy niekiedy zakładają, że skoro sąd przejrzał akta, to utracili możliwość kwestionowania późniejszych czynności; kontrola z art. 960 KPC nie wyłącza dalszych środków zaskarżenia przewidzianych w Kodeksie postępowania cywilnego. W indywidualnej sprawie egzekucyjnej warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni stan konkretnego postępowania.