Art. 954.

Co stanowi przepis

Art. 954 KPC określa krąg podmiotów, którym komornik obowiązkowo doręcza obwieszczenie o licytacji nieruchomości. Zgodnie z pkt 1 obwieszczenie trafia do uczestników postępowania egzekucyjnego, czyli między innymi do wierzyciela, dłużnika oraz innych osób, których praw dotyczy egzekucja z nieruchomości. Punkt 2 nakazuje doręczenie obwieszczenia także organowi gminy, urzędowi skarbowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia nieruchomości oraz organom ubezpieczeń społecznych. Doręczenie do tych organów nie ma charakteru wyłącznie informacyjnego: łączy się z wezwaniem, aby najpóźniej w terminie licytacji zgłosiły zestawienie podatków i innych danin publicznych należnych do dnia licytacji. Przepis służy więc temu, aby przed sprzedażą nieruchomości znany był stan obciążeń publicznoprawnych, które mogą być uwzględniane przy późniejszym podziale sumy uzyskanej z egzekucji.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Norma z art. 954 KPC znajduje zastosowanie w egzekucji z nieruchomości, na etapie poprzedzającym licytację publiczną. Warunkiem jej uruchomienia jest sporządzenie przez komornika obwieszczenia o licytacji, które podlega także publicznemu ogłoszeniu na zasadach określonych w odrębnych przepisach Kodeksu. Obowiązek doręczenia powstaje niezależnie od tego, czy organy publiczne wcześniej zgłaszały jakiekolwiek należności, oraz niezależnie od tego, czy dłużnik zalega z podatkami. Przepis dotyczy zarówno pierwszej, jak i kolejnych licytacji, ponieważ każde obwieszczenie o licytacji wymaga zawiadomienia wskazanych podmiotów. Znaczenie ma tu również prawidłowość doręczenia uczestnikom, bo brak zawiadomienia może stać się podstawą zarzutów co do przebiegu postępowania.

Przykład

Komornik prowadzi egzekucję z mieszkania dłużnika położonego w danej gminie i wyznacza termin pierwszej licytacji. Sporządzone obwieszczenie doręcza dłużnikowi, wierzycielowi, a także współwłaścicielowi lokalu jako uczestnikowi postępowania. Równocześnie wysyła obwieszczenie do urzędu gminy, do urzędu skarbowego właściwego dla miejsca położenia mieszkania oraz do organu ubezpieczeń społecznych, wzywając je do przedstawienia zestawienia należności publicznoprawnych. Urząd skarbowy przed terminem licytacji przesyła zestawienie zaległości podatkowych dłużnika, dzięki czemu informacja o tych należnościach jest znana w postępowaniu jeszcze przed sprzedażą nieruchomości.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że doręczenie obwieszczenia organom publicznym zastępuje publiczne ogłoszenie licytacji - są to dwa odrębne obowiązki komornika. Drugim nieporozumieniem jest traktowanie zestawienia podatków jako automatycznego przyznania pierwszeństwa zaspokojenia; art. 954 KPC dotyczy samego zgłoszenia informacji, a kolejność zaspokojenia wynika z innych przepisów. Zdarza się też mylne założenie, że brak odpowiedzi organu oznacza brak jakichkolwiek zaległości, podczas gdy przepis wyznacza jedynie termin zgłoszenia. Wreszcie dłużnicy niekiedy sądzą, że doręczenie obwieszczenia stanowi ostateczne rozstrzygnięcie o sprzedaży, choć jest to wyłącznie zawiadomienie o wyznaczonym terminie licytacji. W indywidualnej sprawie dotyczącej egzekucji z nieruchomości warto skonsultować się z prawnikiem.