Art. 952¹.

Co stanowi przepis

Art. 952(1) KPC wprowadza szczególne warunki wyznaczenia terminu licytacji nieruchomości, która służy zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych dłużnika. Chodzi o lokal mieszkalny albo nieruchomość gruntową zabudowaną budynkiem mieszkalnym. Zgodnie z § 1 komornik nie wyznacza terminu takiej licytacji z urzędu ani automatycznie po zakończeniu opisu i oszacowania - potrzebny jest odrębny wniosek wierzyciela. Paragraf 2 dodaje próg wartościowy: wierzyciel może złożyć taki wniosek tylko wtedy, gdy egzekwowana należność główna stanowi co najmniej równowartość jednej dwudziestej sumy oszacowania nieruchomości. Paragraf 3 pozwala zsumować należności główne kilku wierzycieli prowadzących egzekucję z tej samej nieruchomości, jeżeli wszyscy oni złożyli wnioski o wyznaczenie licytacji. Paragraf 4 przewiduje wyjątki od progu oraz tryb uzyskania zgody sądu.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się na etapie egzekucji z nieruchomości, po sporządzeniu opisu i oszacowania, gdy przedmiotem egzekucji jest nieruchomość faktycznie zaspokajająca potrzeby mieszkaniowe dłużnika. Nie obejmuje więc lokali użytkowych, działek niezabudowanych ani nieruchomości, w których dłużnik nie mieszka. Progu z § 2 i § 3 nie stosuje się, gdy należność przysługuje Skarbowi Państwa albo wynika z wyroku wydanego w postępowaniu karnym. Ograniczenie odpada również wtedy, gdy zgodę na wyznaczenie terminu licytacji wyrazi sam dłużnik będący właścicielem nieruchomości albo sąd. Sąd wyraża zgodę na wniosek wierzyciela, jeżeli przemawia za tym wysokość i charakter dochodzonej należności lub brak możliwości zaspokojenia wierzyciela z innych składników majątku dłużnika. Na postanowienie oddalające wniosek wierzyciela przysługuje zażalenie.

Przykład

Komornik prowadzi egzekucję z mieszkania dłużnika, w którym dłużnik na stałe zamieszkuje, a suma oszacowania wynosi 400 000 zł. Wierzyciel dochodzi należności głównej w wysokości 12 000 zł, czyli poniżej jednej dwudziestej sumy oszacowania, która wynosi 20 000 zł. Sam nie może więc skutecznie wnieść o wyznaczenie terminu licytacji, ale gdy do egzekucji z tej samej nieruchomości przyłączy się drugi wierzyciel z należnością główną 15 000 zł i obaj złożą wnioski, łączna kwota 27 000 zł przekracza próg. Alternatywnie wierzyciel może wystąpić do sądu o zgodę, wskazując na przykład, że dłużnik nie ma innego majątku pozwalającego na zaspokojenie roszczenia.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przyjmowanie, że art. 952(1) KPC zakazuje licytacji mieszkania dłużnika - przepis jej nie wyłącza, lecz uzależnia od wniosku i progu wartościowego. Drugim jest liczenie progu od całej dochodzonej kwoty razem z odsetkami i kosztami; przepis mówi wyraźnie o należności głównej. Kolejne nieporozumienie dotyczy sumowania: należności kilku wierzycieli można zsumować tylko wtedy, gdy każdy z nich złożył wniosek o wyznaczenie terminu licytacji. Wreszcie zgoda sądu nie jest udzielana automatycznie - sąd bada wysokość i charakter należności oraz możliwość zaspokojenia z innego majątku, a jego decyzja odmowna podlega zaskarżeniu zażaleniem.

W indywidualnej sprawie egzekucyjnej warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena przesłanek z art. 952(1) KPC zależy od realiów konkretnego postępowania.