Art. 941.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 941 KPC dotyczy losu pieniędzy, które pozostają z dochodów przynoszonych przez nieruchomość objętą egzekucją w okresie jej zarządu. Zarządca lub komornik z tych dochodów pokrywa najpierw należności wskazane w art. 940 § 2 KPC, czyli bieżące wydatki i koszty związane z utrzymaniem nieruchomości oraz prowadzeniem zarządu. Dopiero to, co zostanie ponad te potrzeby, stanowi nadwyżkę w rozumieniu komentowanego przepisu. Nadwyżkę liczy się za czas do dnia przejścia własności nieruchomości na nabywcę, a komornik ma obowiązek złożyć ją na rachunek depozytowy Ministra Finansów. Przepis wyraźnie przesądza, że tak zgromadzona kwota wchodzi w skład sumy uzyskanej w egzekucji, czyli będzie dzielona między wierzycieli razem z ceną nabycia nieruchomości. Jeżeli natomiast egzekucja zostanie umorzona, nadwyżkę otrzymuje dłużnik, z uwzględnieniem art. 985 § 1(1) KPC.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 941 KPC znajduje zastosowanie w egzekucji z nieruchomości, gdy zajęta nieruchomość faktycznie przynosi dochody, na przykład czynsze najmu lub dzierżawy albo pożytki z prowadzonej na niej działalności. Warunkiem powstania nadwyżki jest to, że wpływy przewyższają wydatki i należności zaspokajane na bieżąco na podstawie art. 940 § 2 KPC. Przepis obejmuje okres do dnia przejścia własności na nabywcę, czyli do momentu, w którym postanowienie o przysądzeniu własności staje się prawomocne. Od tej chwili dochody z nieruchomości należą już do nabywcy i nie podlegają regulacji z art. 941 KPC. Przepis działa niezależnie od tego, czy zarząd sprawuje sam dłużnik, czy ustanowiony zarządca.

Przykład

Wobec dłużnika prowadzona jest egzekucja z kamienicy, w której znajdują się lokale wynajmowane najemcom. Zarządca pobiera miesięcznie czynsze, a z nich pokrywa koszty mediów, ubezpieczenia, drobnych napraw oraz wynagrodzenie za zarząd. Po roku okazuje się, że po pokryciu tych należności pozostało kilkanaście tysięcy złotych - komornik składa tę sumę na rachunek depozytowy Ministra Finansów. Gdy dojdzie do licytacji i przysądzenia własności, kwota ta powiększy sumę podlegającą podziałowi między wierzycieli; gdyby jednak wierzyciel cofnął wniosek i egzekucja została umorzona, pieniądze wróciłyby do dłużnika.

Częste nieporozumienia

Dłużnicy niekiedy sądzą, że nadwyżka dochodów należy się im na bieżąco, skoro nieruchomość wciąż formalnie stanowi ich własność. Art. 941 KPC wyklucza taką wypłatę w toku egzekucji - środki są zabezpieczane w depozycie i traktowane jak część sumy egzekucyjnej. Mylny jest również pogląd, że nadwyżkę można przeznaczyć bezpośrednio na spłatę wybranego wierzyciela z pominięciem planu podziału. Wreszcie zwrot nadwyżki po umorzeniu egzekucji nie jest bezwarunkowy, ponieważ ustawodawca odsyła do art. 985 § 1(1) KPC. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni sytuację na tle całości akt egzekucyjnych.