Co stanowi przepis
Art. 939 KPC reguluje kwestie finansowe związane ze sprawowaniem zarządu nieruchomością w toku egzekucji. Zgodnie z § 1 zarządca może żądać wynagrodzenia za swoją pracę oraz zwrotu wydatków, które poniósł z własnych funduszów w związku z zarządem. Wysokość wynagrodzenia nie jest ustalana dowolnie ani w drodze umowy z wierzycielem czy dłużnikiem - określa ją sąd, kierując się dwoma kryteriami: nakładem pracy zarządcy oraz dochodowością nieruchomości. Paragraf 2 wprowadza wyjątek dla sytuacji, w której zarządcą jest sam dłużnik: wówczas wynagrodzenie mu nie przysługuje, a z pożytków z nieruchomości może pokrywać jedynie najkonieczniejsze potrzeby własne i rodziny w rozmiarze oznaczonym przez sąd oraz swoje wydatki związane z zarządem. Paragraf 4 zastrzega, że roszczeń o wynagrodzenie i o zwrot wydatków nie można dochodzić powództwem, a zarządca traci te roszczenia, jeżeli nie zgłosi ich w ciągu miesiąca po ustąpieniu z zarządu lub po jego ustaniu.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis stosuje się tam, gdzie ustanowiono zarząd nieruchomością w ramach egzekucji z nieruchomości, w tym w egzekucji przez zarząd przymusowy, o ile odrębne przepisy odsyłają do tych regulacji. Warunkiem powstania roszczenia o zwrot wydatków jest faktyczne poniesienie ich z własnych środków zarządcy i związek tych wydatków z wykonywaniem zarządu. Roszczenie o wynagrodzenie powstaje po stronie zarządcy niebędącego dłużnikiem; sąd rozstrzyga o nim w postępowaniu egzekucyjnym, a nie w odrębnym procesie. Kluczowe znaczenie ma termin miesięczny liczony od ustąpienia zarządcy z funkcji lub od ustania zarządu - jego niedochowanie oznacza utratę roszczeń.
Przykład
Sąd ustanowił zarządcę zajętej kamienicy, w której trzeba było pilnie naprawić instalację wodną. Zarządca opłacił naprawę z własnych pieniędzy, a przez kolejne miesiące prowadził rozliczenia z najemcami i nadzorował bieżące remonty. Po odwołaniu z funkcji zarządca w ciągu trzech tygodni złożył do sądu wniosek o przyznanie wynagrodzenia oraz zwrot kosztu naprawy, dołączając fakturę i zestawienie czynności. Sąd, oceniając nakład pracy i dochody uzyskiwane z czynszów, ustalił kwotę wynagrodzenia i orzekł o zwrocie wydatku.
Częste nieporozumienia
Pierwszym błędem jest przekonanie, że zarządca może pozwać dłużnika lub wierzyciela o zapłatę wynagrodzenia - art. 939 § 4 KPC wyraźnie tego zakazuje, właściwą drogą jest wniosek w postępowaniu egzekucyjnym. Drugim jest lekceważenie terminu miesięcznego, który ma charakter prekluzyjny i po jego upływie roszczenia wygasają. Trzecim nieporozumieniem jest oczekiwanie wynagrodzenia przez dłużnika sprawującego zarząd; może on jedynie pobierać z pożytków środki na najkonieczniejsze potrzeby w rozmiarze wskazanym przez sąd. Nietrafne jest też założenie, że wysokość wynagrodzenia wynika ze stałej stawki - sąd ustala ją indywidualnie. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
