Co stanowi przepis
Art. 934 KPC reguluje jedną z pierwszych czynności komornika po ustanowieniu zarządcy zajętej nieruchomości w toku egzekucji. Komornik wzywa osoby wskazane przez wierzyciela do tego, aby świadczenia przypadające od nich, stanowiące dochód z nieruchomości, uiszczały do rąk zarządcy, a nie do rąk dłużnika. Obowiązek ten obejmuje zarówno świadczenia zaległe, powstałe przed zajęciem, jak i świadczenia przyszłe, które dopiero staną się wymagalne. Przepis nakazuje ponadto, aby w treści wezwania uprzedzić adresata, że zapłata dokonana do rąk dłużnika będzie bezskuteczna w stosunku do wierzyciela. Oznacza to, że osoba, która mimo wezwania zapłaci dłużnikowi, w relacji z wierzycielem egzekwującym traktowana jest tak, jakby nie zapłaciła w ogóle.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Norma z art. 934 KPC znajduje zastosowanie dopiero po dwóch zdarzeniach: po zajęciu nieruchomości w egzekucji oraz po ustanowieniu zarządcy, który przejmuje pieczę nad nieruchomością i pobieranie z niej pożytków. Warunkiem skierowania wezwania jest wskazanie konkretnych osób przez wierzyciela - komornik nie poszukuje ich z urzędu, lecz działa na podstawie informacji otrzymanych od strony. Adresatami są zazwyczaj podmioty zobowiązane do świadczeń pieniężnych stanowiących dochód z nieruchomości, na przykład najemcy, dzierżawcy czy inne osoby korzystające z nieruchomości odpłatnie. Skutek ostrzeżenia zawartego w wezwaniu dotyczy wyłącznie stosunku do wierzyciela, co jest istotne dla oceny późniejszych rozliczeń.
Przykład
Wierzyciel prowadzi egzekucję z kamienicy należącej do dłużnika, w której znajdują się trzy lokale wynajmowane osobom trzecim. Po ustanowieniu zarządcy wierzyciel wskazuje komornikowi dane najemców, a komornik wzywa ich, aby czynsz - również ten zaległy za poprzednie miesiące - wpłacali na rachunek zarządcy. Jeden z najemców, przyzwyczajony do dotychczasowej praktyki, nadal przelewa czynsz właścicielowi kamienicy. W relacji z wierzycielem taka wpłata nie zostanie uznana za skuteczną, co może oznaczać konieczność ponownego uiszczenia należności do rąk zarządcy i dochodzenia zwrotu od dłużnika.
Częste nieporozumienia
Pierwszym błędem jest przekonanie, że wezwanie z art. 934 KPC obejmuje tylko świadczenia przyszłe - przepis wyraźnie wymienia także zaległe. Drugim jest założenie, że skoro umowa najmu została zawarta z właścicielem, to tylko jemu można płacić; zajęcie nieruchomości i ustanowienie zarządcy modyfikują sposób spełnienia świadczenia. Trzecim nieporozumieniem jest traktowanie zapłaty do rąk dłużnika jako całkowicie nieważnej - przepis mówi o bezskuteczności wobec wierzyciela, a nie o nieważności czynności jako takiej. Zdarza się także oczekiwanie, że komornik sam ustali wszystkich zobowiązanych, podczas gdy ustawa odsyła do osób wskazanych przez wierzyciela. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena skutków konkretnych wpłat zależy od okoliczności.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
