Co dokładnie stanowi przepis
Art. 921 KPC określa, który komornik może prowadzić egzekucję z nieruchomości. Zgodnie z § 1 należy ona do komornika działającego przy sądzie, w którego okręgu nieruchomość jest położona. Jest to reguła właściwości oparta na miejscu położenia nieruchomości, a nie na miejscu zamieszkania dłużnika czy wierzyciela. Paragraf 2 reguluje sytuację szczególną, gdy jedna nieruchomość leży w okręgach kilku sądów - wtedy wyboru komornika dokonuje wierzyciel. Przepis nakazuje jednocześnie, aby postępowania wszczęte na wniosek innych wierzycieli zostały połączone z postępowaniem już rozpoczętym, a komornik prowadzący egzekucję zawiadomił o jej wszczęciu, a następnie o ukończeniu, tego komornika, do którego egzekucja mogłaby należeć według § 1.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Norma znajduje zastosowanie zawsze wtedy, gdy wierzyciel dysponujący tytułem wykonawczym kieruje wniosek o wszczęcie egzekucji ze składnika majątku dłużnika będącego nieruchomością. Dotyczy to zarówno gruntów, jak i budynków oraz lokali stanowiących odrębną nieruchomość. Znaczenie ma wyłącznie położenie nieruchomości, dlatego wierzyciel przed złożeniem wniosku powinien ustalić, w okręgu którego sądu rejonowego nieruchomość się znajduje. Paragraf 2 aktualizuje się w mniej typowych przypadkach, gdy działka lub kompleks gruntów przecina granicę okręgów sądowych, a także wówczas, gdy do tej samej nieruchomości kieruje egzekucję kilku wierzycieli. Celem połączenia postępowań jest uniknięcie równoległych, konkurencyjnych licytacji tego samego przedmiotu.
Przykład
Wierzyciel uzyskał tytuł wykonawczy przeciwko dłużnikowi mieszkającemu w Krakowie, ale dłużnik jest właścicielem działki położonej w okręgu sądu rejonowego pod Wrocławiem. Wniosek o egzekucję z tej działki wierzyciel musi złożyć do komornika działającego przy sądzie wrocławskim, mimo że postępowanie rozpoznawcze toczyło się gdzie indziej. Gdyby działka rozciągała się na obszarze dwóch okręgów sądowych, wierzyciel mógłby wybrać komornika przy jednym z tych sądów. Jeżeli następnie inny wierzyciel tego samego dłużnika złoży wniosek dotyczący tej samej nieruchomości, jego postępowanie zostanie połączone z już toczącą się egzekucją, a komornik prowadzący sprawę zawiadomi drugiego komornika o wszczęciu i o zakończeniu egzekucji.
Częste nieporozumienia
Najczęstszym błędem jest kierowanie wniosku do komornika według miejsca zamieszkania dłużnika lub według siedziby wierzyciela - w egzekucji z nieruchomości decyduje wyłącznie kryterium z art. 921 § 1 KPC. Drugim nieporozumieniem jest przekonanie, że wierzyciel zawsze może dowolnie wybrać komornika; swoboda wyboru istnieje tylko w sytuacji opisanej w § 2, czyli przy nieruchomości położonej w okręgach kilku sądów. Mylnie zakłada się także, że każdy wierzyciel będzie miał odrębne, samodzielne postępowanie egzekucyjne z tej samej nieruchomości - przepis wprost przewiduje ich połączenie. Wreszcie obowiązek zawiadomienia drugiego komornika obciąża komornika prowadzącego egzekucję, a nie wierzyciela. W indywidualnej sprawie, zwłaszcza przy nietypowym położeniu nieruchomości lub zbiegu wniosków kilku wierzycieli, warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
