Art. 921¹.

Co stanowi przepis

Art. 921[1] KPC formułuje krótki, ale istotny organizacyjnie obowiązek komornika prowadzącego egzekucję z nieruchomości. Zgodnie z jego treścią komornik zawiadamia o dwóch zdarzeniach: o wszczęciu egzekucji oraz o jej ukończeniu. Adresatem zawiadomienia jest sąd właściwy ze względu na miejsce położenia nieruchomości, a więc sąd, który w postępowaniu egzekucyjnym z nieruchomości pełni funkcję organu nadzorującego i podejmuje szereg czynności zastrzeżonych dla sądu. Przepis nie przewiduje żadnych wyjątków ani nie uzależnia obowiązku od wniosku wierzyciela czy dłużnika - zawiadomienie następuje z urzędu. Jest to norma o charakterze porządkowym, która zapewnia, że sąd dysponuje wiedzą o tym, że w jego okręgu toczy się egzekucja dotycząca konkretnej nieruchomości, oraz o momencie, w którym postępowanie to się kończy.

Kiedy ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym z nieruchomości, czyli tam, gdzie przedmiotem zajęcia jest nieruchomość dłużnika. Obowiązek aktualizuje się w dwóch momentach: na początku, gdy komornik przystępuje do egzekucji, oraz na końcu, gdy postępowanie zostaje zakończone. Właściwość sądu wyznacza w tym wypadku wyłącznie kryterium miejsca położenia nieruchomości, a nie miejsce zamieszkania dłużnika czy siedziba kancelarii komorniczej. Ma to znaczenie praktyczne wtedy, gdy dłużnik mieszka w innej miejscowości niż ta, w której znajduje się nieruchomość. Dzięki zawiadomieniu sąd może na bieżąco wykonywać czynności nadzorcze i rozpoznawać środki zaskarżenia związane z toczącą się egzekucją.

Przykład

Wierzyciel uzyskał tytuł wykonawczy przeciwko dłużnikowi, który jest właścicielem domu jednorodzinnego w małej miejscowości, sam zaś mieszka w dużym mieście oddalonym o kilkaset kilometrów. Wierzyciel składa wniosek o wszczęcie egzekucji z tej nieruchomości, a komornik przystępuje do czynności. Na podstawie art. 921[1] KPC komornik zawiadamia o wszczęciu egzekucji sąd właściwy dla miejsca, w którym dom się znajduje, a nie sąd właściwy dla miejsca zamieszkania dłużnika. Gdy po jakimś czasie postępowanie zostaje ukończone, komornik ponownie kieruje do tego samego sądu zawiadomienie, tym razem o zakończeniu egzekucji.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że zawiadomienie z art. 921[1] KPC zastępuje doręczenia kierowane do dłużnika lub wierzyciela - tak nie jest, obowiązki informacyjne wobec stron wynikają z odrębnych przepisów. Drugim nieporozumieniem bywa założenie, że sąd zawiadamiany na podstawie tego przepisu sam prowadzi egzekucję; egzekucję prowadzi komornik, a sąd wykonuje wobec niej funkcje przewidziane w ustawie. Zdarza się też mylenie właściwości sądu z siedzibą kancelarii komornika, co prowadzi do kierowania pism do niewłaściwej jednostki. Wreszcie warto pamiętać, że przepis mówi o dwóch odrębnych zawiadomieniach - o wszczęciu i o ukończeniu - a nie o jednym piśmie podsumowującym całe postępowanie. W konkretnej, indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.