Art. 920².

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 920(2) Kodeksu postępowania cywilnego ma w aktualnym tekście ustawy status przepisu uchylonego. Oznacza to, że jednostka redakcyjna o tym numerze nadal figuruje w strukturze kodeksu, ale nie zawiera już żadnej treści normatywnej - w miejscu, w którym dawniej znajdowała się norma, widnieje wyłącznie adnotacja "(uchylony)". Ustawodawca stosuje taką technikę legislacyjną świadomie: zamiast przenumerowywać wszystkie kolejne artykuły po usunięciu jednego z nich, pozostawia pustą pozycję z zaznaczeniem, że przestała ona obowiązywać. Dzięki temu numeracja pozostałych przepisów kodeksu, a także odesłania do nich zawarte w innych ustawach, orzeczeniach i umowach, zachowują ciągłość i nie wymagają korekty. Sam oznacznik "920(2)" wskazuje przy tym, że przepis został kiedyś dodany do kodeksu już po jego uchwaleniu, jako artykuł wstawiony pomiędzy art. 920(1) a art. 921 - stąd numeracja z indeksem górnym.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 920(2) KPC nie ma i nie może mieć zastosowania do żadnej sprawy prowadzonej według stanu prawnego obowiązującego obecnie. Uchylony przepis nie jest podstawą jakiegokolwiek rozstrzygnięcia sądu, wniosku strony ani czynności komornika. Znaczenie takiej jednostki redakcyjnej jest wyłącznie historyczne i porządkowe: pozwala odtworzyć, jak zmieniała się treść kodeksu w czasie. Praktyczna doniosłość pojawia się głównie wtedy, gdy analizujemy starsze pisma procesowe, dawne komentarze albo dokumenty odwołujące się do stanu prawnego sprzed nowelizacji. W takich sytuacjach trzeba ustalić, jaka regulacja zastąpiła dawną normę i czy przepisy przejściowe nowelizacji nie nakazują stosować dotychczasowych zasad do spraw wszczętych wcześniej.

Przykład

Osoba porządkująca dokumentację po zakończonym postępowaniu odnajduje pismo, w którym pełnomocnik powołuje się na art. 920(2) KPC jako podstawę swojego wniosku. Po sprawdzeniu aktualnego tekstu kodeksu okazuje się, że przy tym artykule widnieje wyłącznie adnotacja "(uchylony)". Nie oznacza to, że pismo było wadliwe - w dacie jego sporządzenia przepis mógł jeszcze obowiązywać. Aby ustalić dzisiejszy stan prawny, należy sięgnąć do ustawy nowelizującej, która uchyliła ten artykuł, oraz sprawdzić, który przepis reguluje obecnie tę samą materię.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest traktowanie widocznego w spisie treści numeru artykułu jako dowodu, że przepis nadal obowiązuje. Drugim błędem jest korzystanie z nieaktualnych wydruków lub starszych wydań kodeksu, w których art. 920(2) KPC ma jeszcze pełne brzmienie. Zdarza się również mylenie uchylenia przepisu z jego zmianą - uchylenie usuwa normę całkowicie, a nie modyfikuje jej treści. Warto też pamiętać, że o tym, którą wersję przepisów stosuje się do konkretnej sprawy, decydują przepisy przejściowe nowelizacji, a nie sama data wniesienia pisma. W indywidualnej sprawie, zwłaszcza gdy dotyczy ona postępowania wszczętego pod rządami dawnych przepisów, warto skonsultować się z prawnikiem.