Co dokładnie stanowi przepis
Art. 910³ KPC jest przepisem odsyłającym. Stanowi, że do egzekucji z prawa majątkowego, które wchodzi w skład majątku wspólnego małżonków, stosuje się odpowiednio przepisy art. 923¹ KPC. Oznacza to, że rozwiązania przewidziane pierwotnie dla egzekucji z nieruchomości należącej do majątku wspólnego zostają przeniesione na grunt egzekucji z praw majątkowych, czyli tego trybu, który obejmuje między innymi udziały w spółkach, prawa z papierów wartościowych, wierzytelności o charakterze majątkowym czy prawa własności intelektualnej o wartości majątkowej. Słowo "odpowiednio" jest tu istotne: przepisy art. 923¹ KPC nie są stosowane mechanicznie, lecz z uwzględnieniem specyfiki danego prawa majątkowego i sposobu, w jaki dokonuje się jego zajęcia. Sens tej konstrukcji polega na tym, że sam tytuł wykonawczy skierowany przeciwko jednemu z małżonków może otwierać drogę do zajęcia składnika majątku wspólnego, natomiast dalsze prowadzenie egzekucji z tego składnika wymaga już tytułu obejmującego oboje małżonków, na zasadach opisanych w art. 923¹ KPC.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Art. 910³ KPC znajduje zastosowanie wtedy, gdy spełnione są łącznie dwie przesłanki. Po pierwsze, egzekucja jest prowadzona z prawa majątkowego, a więc w trybie uregulowanym w przepisach o egzekucji z innych praw majątkowych, a nie z rachunku bankowego, wynagrodzenia czy nieruchomości. Po drugie, to prawo majątkowe wchodzi w skład majątku wspólnego małżonków, czyli małżonków łączy ustrój wspólności majątkowej i dane prawo nie należy do majątku osobistego żadnego z nich. Przepis nie ma natomiast znaczenia, gdy między małżonkami obowiązuje rozdzielność majątkowa albo gdy prawo majątkowe stanowi wyłączną własność dłużnika. Praktyczne znaczenie art. 910³ KPC ujawnia się przede wszystkim w sytuacji, gdy wierzyciel dysponuje tytułem wykonawczym wystawionym tylko przeciwko jednemu z małżonków.
Przykład
Pan Karol prowadzi jednoosobową działalność i zalega z zapłatą znacznej kwoty kontrahentowi, który uzyskał przeciwko niemu tytuł wykonawczy. Karol pozostaje w ustroju wspólności majątkowej z żoną, a w skład ich majątku wspólnego wchodzą udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością nabyte w czasie trwania małżeństwa. Wierzyciel kieruje wniosek do komornika o egzekucję z tych udziałów, powołując się na tytuł wykonawczy przeciwko samemu Karolowi. Dzięki odesłaniu z art. 910³ KPC do art. 923¹ KPC sytuacja jest oceniana według tych samych reguł co przy nieruchomości wspólnej: zajęcie jest możliwe, ale dalsze czynności egzekucyjne zależą od uzyskania przez wierzyciela tytułu wykonawczego obejmującego również małżonkę dłużnika.
Częste nieporozumienia
Pierwszym błędem jest założenie, że skoro prawo należy do majątku wspólnego, to egzekucja z niego jest całkowicie wyłączona - tak nie jest, przepis reguluje bowiem tryb, a nie zakaz. Drugim jest przekonanie, że tytuł przeciwko jednemu małżonkowi pozwala doprowadzić egzekucję do końca; art. 910³ KPC przez odesłanie do art. 923¹ KPC wymaga tu dalszych kroków ze strony wierzyciela. Trzecim nieporozumieniem jest utożsamianie odpowiedniego stosowania z dosłownym - część rozwiązań przewidzianych dla nieruchomości wymaga dostosowania do charakteru konkretnego prawa majątkowego. Warto też pamiętać, że małżonek dłużnika nie jest w takiej egzekucji pozbawiony środków ochrony. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni stan majątkowy i treść posiadanego tytułu wykonawczego.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.