Art. 906.

Co stanowi przepis

Art. 906 KPC dotyczy szczególnej sytuacji, w której przedmiotem zajęcia egzekucyjnego jest wierzytelność, a treścią tej wierzytelności jest obowiązek wydania dłużnikowi nieruchomości, której dłużnik jest właścicielem. Paragraf 1 przesądza, że po wydaniu takiej nieruchomości komornik oddaje ją w zarząd samemu dłużnikowi, przeciwko któremu toczy się postępowanie egzekucyjne. Jest to rozwiązanie domyślne, przyjmowane bez potrzeby składania jakiegokolwiek wniosku. Jednocześnie przepis przewiduje wyjątek: na wniosek wierzyciela komornik ustanawia zarządcą inną osobę niż dłużnik. Paragraf 2 wskazuje natomiast, że dalsza egzekucja z tej nieruchomości oraz sprawowanie zarządu odbywają się według przepisów o egzekucji z nieruchomości, a więc według reguł właściwych dla tego sposobu egzekucji, a nie według przepisów o egzekucji z wierzytelności.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się dopiero wtedy, gdy spełnione są łącznie dwie przesłanki: doszło do zajęcia wierzytelności dłużnika oraz z tej wierzytelności wynika roszczenie o wydanie dłużnikowi nieruchomości stanowiącej jego własność. Typowo chodzi o sytuacje, w których nieruchomość znajduje się we władaniu osoby trzeciej, a dłużnik jako właściciel może żądać jej wydania. Art. 906 KPC rozwiązuje problem praktyczny: po wydaniu nieruchomości ktoś musi się nią zajmować, dbać o jej stan i pobierać pożytki, zanim dojdzie do jej spieniężenia. Ustanowienie zarządcy innego niż dłużnik zależy od inicjatywy wierzyciela, który zwykle korzysta z tej możliwości, gdy ma wątpliwości co do rzetelności dłużnika w gospodarowaniu majątkiem.

Przykład

Wierzyciel prowadzi egzekucję przeciwko dłużnikowi i zajmuje jego wierzytelność wobec osoby trzeciej, która ma obowiązek wydać dłużnikowi lokal będący jego własnością. Po wydaniu lokalu komornik z urzędu oddaje go w zarząd dłużnikowi, który powinien utrzymywać nieruchomość w należytym stanie i rozliczać się z pożytków, na przykład z czynszu najmu. Wierzyciel, obawiając się, że dłużnik zaniedba budynek lub będzie pobierał czynsz bez rozliczenia, składa do komornika wniosek o ustanowienie zarządcą innej osoby. Komornik ustanawia zarządcę, a dalsze czynności - w tym opis i oszacowanie oraz licytacja - toczą się już według przepisów o egzekucji z nieruchomości.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że oddanie nieruchomości w zarząd dłużnikowi oznacza jej uwolnienie spod egzekucji. Tak nie jest: nieruchomość pozostaje objęta postępowaniem, a dłużnik pełni jedynie funkcję zarządcy. Drugim nieporozumieniem jest oczekiwanie, że komornik sam z siebie powoła zarządcę zewnętrznego - art. 906 § 1 KPC wymaga tu wniosku wierzyciela. Trzecim błędem jest stosowanie do dalszych czynności przepisów o egzekucji z wierzytelności, podczas gdy § 2 wyraźnie odsyła do przepisów o egzekucji z nieruchomości. Zdarza się też mylne założenie, że przepis dotyczy każdej nieruchomości dłużnika, a nie tylko tej wydawanej na podstawie zajętej wierzytelności. W indywidualnej sprawie egzekucyjnej warto skonsultować się z prawnikiem.