Co stanowi przepis
Art. 905 KPC dotyczy szczególnej sytuacji, w której komornik zajmuje nie pieniądze, lecz wierzytelność, na podstawie której dłużnik ma otrzymać na własność rzeczy ruchome. Zgodnie z § 1 takie ruchomości nie trafiają do dłużnika, lecz zostają wydane komornikowi, i to w tym samym miejscu, w którym zgodnie z treścią zobowiązania miały być wydane dłużnikowi. Przepis zawiera również istotne uproszczenie: zajęcie samych ruchomości następuje przez samo zajęcie wierzytelności o ich wydanie, a więc nie jest potrzebna odrębna czynność zajęcia rzeczy po ich wydaniu. Paragraf 2 przesądza natomiast, że dalsze czynności egzekucyjne dotyczące tych ruchomości prowadzi się już według przepisów o egzekucji z ruchomości, a nie według przepisów o egzekucji z wierzytelności. Oznacza to, że rzeczy podlegają oszacowaniu i sprzedaży na zasadach ogólnych, a uzyskana kwota służy zaspokojeniu wierzyciela.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Art. 905 KPC znajduje zastosowanie, gdy dłużnikowi egzekwowanemu przysługuje wobec osoby trzeciej roszczenie o wydanie rzeczy ruchomych na własność, na przykład z umowy sprzedaży, dostawy, zamiany czy z tytułu rozliczenia. Warunkiem jest, aby komornik zajął tę wierzytelność w toku postępowania egzekucyjnego, zwykle na wniosek wierzyciela wskazującego ten składnik majątku. Przepis obejmuje wyłącznie rzeczy ruchome, które mają przejść na własność dłużnika, a nie rzeczy oddawane mu jedynie do korzystania czy przechowania. Znaczenie ma również miejsce spełnienia świadczenia, ponieważ dłużnik zajętej wierzytelności nie musi dostarczać rzeczy w inne miejsce niż to, w którym pierwotnie miał je wydać.
Przykład
Przedsiębiorca, wobec którego prowadzona jest egzekucja, kupił u hurtownika partię narzędzi i zapłacił za nie z góry, ale towar nie został jeszcze odebrany z magazynu. Komornik zajmuje wierzytelność o wydanie tych narzędzi i zawiadamia hurtownika o zajęciu. Hurtownik nie może wydać towaru dłużnikowi; wydaje go komornikowi w swoim magazynie, czyli w miejscu, w którym miało nastąpić wydanie dłużnikowi. Od chwili zajęcia wierzytelności narzędzia są już zajęte, a komornik prowadzi dalej sprzedaż według przepisów o egzekucji z ruchomości.
Częste nieporozumienia
Pierwszym błędem jest przekonanie, że po wydaniu rzeczy komornikowi konieczne jest odrębne, formalne zajęcie ruchomości - art. 905 § 1 KPC wprost temu przeczy. Drugim jest oczekiwanie, że dłużnik zajętej wierzytelności ma dostarczyć rzeczy do kancelarii komornika lub w inne wskazane miejsce, podczas gdy przepis odsyła do miejsca pierwotnie umówionego. Bywa też mylnie przyjmowane, że skoro zajęto wierzytelność, to dalszy tryb pozostaje trybem egzekucji z wierzytelności, tymczasem § 2 nakazuje stosować przepisy o egzekucji z ruchomości. Wreszcie przepis nie rozstrzyga sporów o to, czy rzeczy w ogóle należą się dłużnikowi - kwestie sporne rozstrzyga się w odrębnym trybie. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
